dr Paulina Górska https://kobiecastronadietetyki.pl/ Dieta w endometriozie, adenomiozie, PMOS i niepłodności | dr Paulina Górska Mon, 17 Aug 2026 20:38:12 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1 https://kobiecastronadietetyki.pl/wp-content/uploads/2023/03/cropped-KSD_pion_01-1-32x32.png dr Paulina Górska https://kobiecastronadietetyki.pl/ 32 32 Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – tych możesz nie znać! https://kobiecastronadietetyki.pl/produkty-nasilajace-stan-zapalny-przy-endometriozie/ Wed, 29 Jul 2026 12:06:00 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12480 Myślisz, że największym problemem przy endometriozie są słodycze i fast foody? To tylko część prawdy. Istnieją produkty, które możesz jeść w nadmiarze, a nawet nie wiesz, że są to produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie. W tym artykule poznasz 5 takich przykładów.

Artykuł Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – tych możesz nie znać! pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n.med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n.med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie to nie tylko słodycze czy dania typu fast food. Przewlekły stan zapalny może nasilać też nadmiar produktów, o których mało kto myśli. Należą do nich: olej słonecznikowy (niekorzystny stosunek kwasów omega-6 do omega-3), sery pleśniowe i serki topione (wysoka zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych), kostki rosołowe wołowe (sól, wzmacniacze smaku) oraz popcorn do mikrofalówki (olej palmowy, sód). Ograniczenie tych pięciu produktów może pomóc zmniejszyć nasilenie przewlekłego stanu zapalnego, ale konkretne zalecenia zależą od nasilenia objawów, tolerancji indywidualnej i etapu leczenia.

Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – tych możesz nie znać!

Słodycze, chipsy, ciasta itp. to produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie, które zazwyczaj każdy zna. Jednak nie zawsze sprawa jest tak prosta. Istnieją również produkty prozapalne, które mało kto ma na uwadze. Przeczytaj mój artykuł, aby poznać pięć takich produktów, które nie powinny pojawiać się często w diecie przy endometriozie.

Dieta przy endometriozie – dlaczego ma znaczenie?

Dieta przy endometriozie ma znaczenie, ponieważ może łagodzić przewlekły stan zapalny, który jest związany z dolegliwościami bólowymi i problemami z płodnością. Poza tym:

  • jest źródłem antyoksydantów i składników niezbędnych do działania enzymów antyoksydacyjnych, dzięki czemu wspomaga ochronę organizmu przed szkodliwym działaniem wolnych rodników – ich nadmiar jest powiązany z dolegliwościami bólowymi, szybszym procesem starzenia i gorszą jakością komórek jajowych;
  • pomaga utrzymać równowagę hormonalną poprzez wspomaganie funkcjonowania wątroby i mikrobioty jelitowej, które uczestniczą m.in. w metabolizmie estrogenów;dają za metabolizm estrogenów;
  • wspomaga utrzymanie prawidłowej masy ciała – tkanka tłuszczowa to miejsce produkcji cytokin prozapalnych i hormonów, przez co jej nadmiar może nasilać przewlekły stan zapalny i zaburzać równowagę hormonalną;
  • pomaga zmniejszać nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które niejednokrotnie towarzyszą endometriozie (wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia, biegunki);

📚 Jeśli chcesz lepiej poznać zasady żywienia przy endometriozie, przeczytaj również mój kompletny przewodnik „Dieta przy endometriozie 2026 – 7 zasad”, w którym omawiam najważniejsze zasady diety przeciwzapalnej, produkty warte uwzględnienia w codziennym jadłospisie oraz odpowiadam na pytanie o to, czego nie jeść przy endometriozie?

Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – 5 mało znanych przykładów

Mało znane produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie to m.in. olej słonecznikowy, sery pleśniowe, serki topione czy popcorn do mikrofalówki. W tym artykule pokazuję 5 (choć jest ich więcej) mało oczywistych produktów, które nie powinny pojawiać się często w diecie kobiety chorej na endometriozę.

Olej słonecznikowy

Olej słonecznikowy to jeden z najpopularniejszych olejów w Polsce, ale nie powinien być on podstawowym olejem roślinnym w diecie kobiety z endometriozą. Charakteryzuje się wysoką zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych o działaniu prozapalnym – ma ich około 11,64%. Oprócz tego charakteryzuje się dużą ilością kwasów omega-6 i bardzo niekorzystnym stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3, co też może nasilać przewlekły stan zapalny towarzyszący endometriozie.

Na co zamienić?

Olej słonecznikowy stosuj okazjonalnie, jeśli w ogóle musisz. Najlepiej będzie go zamienić na oliwę extra virgin do dań na ciepło i olej z przewagą kwasów omega-3 do potraw na zimno (np. łatwo dostępny olej lniany). Pamiętaj, że każdy olej roślinny, który kupujesz, powinien być nierafinowany i tłoczony na zimno.

Sery pleśniowe

Sery pleśniowe potrafią urozmaicić smak sałatek czy dań na ciepło i nadają im “francuskiego charakteru”. Rozumiem, że niektórym osobom ciężko z nich zrezygnować i wcale do tego nie namawiam. Za to zachęcam do tego, żeby nie pojawiały się w jadłospisie kilka razy w tygodniu – niech będą okazjonalnym dodatkiem do dań.

Skąd takie zalecenie? Sery pleśniowe zawierają sporo tłuszczu, a do tego większość stanowią nasycone kwasy tłuszczowe o działaniu prozapalnym. Przykładowo 100 g sera camembert o naturalnym smaku ma 31 g tłuszczu, w tym 22 g nasyconych kwasów tłuszczowych. Z kolei ser twarogowy TŁUSTY ma 8 g tłuszczu, w tym około 5 g nasyconych kwasów tłuszczowych, czyli prawie 4 razy mniej!

Na co zamienić?

Wiadomo, że smak sera pleśniowego ciężko zastąpić, dlatego potraktuj go jako okazjonalny produkt w diecie. Z kolei na co dzień wybieraj np. sery twarogowe (nawet te tłuste mają lepszy profil kwasów tłuszczowych niż sery pleśniowe).

Serki topione

O ile niechęć do wyeliminowania serów pleśniowych z diety mogę zrozumieć, o tyle z serkami topionymi przychodzi mi to ciężko. Przyjmuję do wiadomości, że łatwo je rozsmarować na pieczywie, co może skracać czas przygotowania kanapek. Przyjmuję też, że są dość tanie i niektóre osoby, mogą je wybierać ze względów ekonomicznych. Jednak na każdy z tych argumentów mam swój kontrargument. Po pierwsze – istnieją inne zdrowsze produkty, które da się szybko rozsmarować na pieczywie (chociażby hummus czy pasta warzywna z dobrym składem). Po drugie – nie wszystkie zdrowsze zamienniki serków topionych są dużo droższe. Niektóre są nawet tańsze.

Dlaczego nie polecam serków topionych w diecie przy endometriozie? Zawierają dość dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, a także soli. Ich lista składników nie wygląda za ciekawie. W jednym z serków znajdują się np.: odtworzone mleko odtłuszczone, ser (27 %), odtworzona śmietanka (5 %), masło, odtłuszczone mleko w proszku, sole emulgujące: E331, E 450, E452, białka mleka, sól, regulator kwasowości: kwas cytrynowy. Jak widać, sera jest tylko 27%, reszta to dodatki.

Na co zamienić?

Na zdrowsze “smarowidło” np. hummus, domową pastę z jajek czy serka twarogowego (zrobisz ją w 5 minut), pastę z warzyw lub roślin strączkowych (może być kupna z dobrym składem).

Kostki rosołowe wołowe

Mówi się, że dieta przy endometriozie nie powinna zawierać dużo mięsa czerwonego i wysokoprzetworzonych produktów. Tak się składa, że kostki rosołowe to połączenie obu niewwskazanych produktów (choć akurat wołowiny w nich jak na lekarstwo).

Na potwierdzenie moich słów wrzucam listę składników produktu Winiary Królewski rosół wołowy:

sól, olej palmowy, skrobia ziemniaczana, wzmacniacze smaku (glutaminian monosodowy, 5′-rybonukleotydy disodowe), aromaty, cukier, suszone mięso wołowe 2,2 %, cukier karmelizowany, suszone warzywa (cebula, czosnek, marchew), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), liść pietruszki, pieprz czarny, przeciwutleniacz (wyciągi z rozmarynu)

Praktycznie cały skład można zaznaczyć na czerwono.

Na co zamienić?

Na domowy wywar z warzyw lub mięsa drobiowego.

Popcorn do mikrofalówki

Wydaje mi się, że ten produkt nie jest, aż tak dużym zaskoczeniem. Jednak pozwoliłam go sobie tu zamieścić, ponieważ niektórzy pomijają go przy wymienianiu produktów niewskazanych przy endometriozie. Tymczasem zawiera dość sporo nasyconych kwasów tłuszczowych (szczególnie ten o smaku maślanym) – w jego składzie znajduje się m.in. olej palmowy. Poza tym charakteryzuje się dużą zawartością sodu, który jest jak najbardziej potrzebny organizmowi, ale nie powinien być spożywany w nadmiarze (może m.in. nasilać obrzęki).

Na co zamienić?

Jeśli masz dużą ochotę na popcorn, lepiej kup ziarna kukurydzy i upraż je samodzielnie. Wiem, że popcorn do mikrofalówki to wygodniejsze rozwiązanie, ale niestety trudno znaleźć w sprzedaży produkt bez oleju palmowego.

Wybór produktów w sklepach jest ogromny, dlatego często trudno połapać się, co działa prozapalnie przy endometriozie. Jeśli nie chcesz już dłużej się nad tym zastanawiać, umów się na konsultację indywidualną. Omówimy wszystkie Twoje wątpliwości, żebyś nie traciła czasu i energii na zastanawianie się, co jeść przy endometriozie.

Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – FAQ

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące diety przeciwzapalnej i produktów, które warto ograniczyć przy endometriozie.

Czy całkowita eliminacja nabiału jest konieczna przy endometriozie?

Nie. Endometrioza nie jest wskazaniem do całkowitej eliminacji nabiału. Nie ma wystarczających dowodów, aby każdej kobiecie z endometriozą zalecać całkowite wykluczenie mleka i produktów mlecznych. Warto natomiast zwracać uwagę na ich jakość, skład i indywidualną tolerancję.

Dobrym wyborem mogą być naturalne, fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt naturalny czy kefir, które dostarczają m.in. białka, wapnia i bakterii fermentacji mlekowej. Jeśli po określonych produktach mlecznych pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie.

Czy dieta przy endometriozie powinna być bezglutenowa?

Nie. Endometrioza sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej. Nie każda kobieta z endometriozą odniesie korzyści z eliminacji glutenu.

Dieta bezglutenowa jest konieczna przede wszystkim w przypadku celiakii, a jej wprowadzenie powinno być poprzedzone odpowiednią diagnostyką. U części kobiet ograniczenie określonych produktów zawierających gluten może wiązać się z poprawą objawów jelitowych, ale nie oznacza to, że gluten jest przyczyną endometriozy ani że każda pacjentka powinna go eliminować.

Endometrioza a gluten – mit czy fakt?

Jak długo trzeba stosować dietę przeciwzapalną przy endometriozie, aby zauważyć efekty?

Nie ma jednego określonego czasu, po którym każda kobieta zauważy poprawę. Reakcja na zmiany w diecie jest indywidualna i zależy m.in. od rodzaju oraz nasilenia objawów, sposobu odżywiania przed zmianą diety, współistniejących problemów jelitowych i prowadzonego leczenia.

W swojej praktyce obserwuję, że część moich pacjentek zauważa poprawę samopoczucia i dolegliwości w ciągu kilku tygodni od wprowadzenia zmian, ale nie jest to uniwersalna reguła. Dieta powinna być traktowana jako element kompleksowego postępowania, a nie jako szybkie rozwiązanie zastępujące leczenie.

Czy przy endometriozie trzeba całkowicie zrezygnować z cukru?

Nie. Nie ma potrzeby całkowitego eliminowania cukru z diety przy endometriozie. Warto natomiast ograniczać częste spożywanie produktów wysoko przetworzonych i dużych ilości dodanych cukrów, szczególnie jeśli wypierają one bardziej wartościowe produkty, takie jak warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, orzechy czy nasiona.

W praktyce większe znaczenie ma ogólny sposób żywienia niż całkowite wykluczenie pojedynczego składnika.

Czy przy endometriozie należy unikać czerwonego mięsa?

Nie ma podstaw, aby każdej kobiecie z endometriozą zalecać całkowitą eliminację czerwonego mięsa. Warto jednak zwrócić uwagę na częstotliwość jego spożycia oraz sposób przetworzenia. Szczególnie korzystne jest ograniczenie mięsa przetworzonego, takiego jak kiełbasy, parówki czy wędliny, i częstsze wybieranie ryb, nasion roślin strączkowych, jaj oraz innych źródeł białka.

Jeśli czerwone mięso znajduje się w Twojej diecie, nie musi być automatycznie produktem „zakazanym”. Znaczenie ma cały sposób odżywiania i jego proporcje.

Czy przy endometriozie można jeść produkty smażone?

Produkty smażone nie muszą być całkowicie wykluczone, ale warto ograniczać ich częste spożywanie, szczególnie jeśli dieta zawiera dużo wysoko przetworzonej żywności smażonej w głębokim tłuszczu.

Na co dzień lepiej częściej wybierać gotowanie, duszenie, pieczenie czy przygotowywanie potraw na parze. Warto również zwracać uwagę na jakość używanego tłuszczu oraz całościowy profil diety.

Czy dieta przeciwzapalna może zmniejszyć ból związany z endometriozą?

Może wspierać zmniejszenie nasilenia niektórych objawów, ale nie można zagwarantować, że sama dieta wyeliminuje ból związany z endometriozą. Wyniki badań dotyczących wpływu sposobu żywienia na objawy endometriozy są obiecujące, ale nadal potrzebujemy większej liczby wysokiej jakości badań.

Dieta powinna być traktowana jako jeden z elementów kompleksowego podejścia do endometriozy, obok diagnostyki, leczenia i innych zaleceń dobranych indywidualnie do pacjentki.

Czy dieta przeciwzapalna może pomóc na wzdęcia, zaparcia lub biegunki przy endometriozie?

Może pomóc w ograniczeniu części dolegliwości jelitowych, ale postępowanie powinno zależeć od przyczyny objawów. Wzdęcia, zaparcia, biegunki i bóle brzucha mogą towarzyszyć endometriozie, ale mogą również wynikać ze współistniejących zaburzeń przewodu pokarmowego.

Dlatego zamiast samodzielnie eliminować kolejne produkty, warto najpierw ustalić, co może odpowiadać za objawy. U części kobiet pomocne może być czasowe zastosowanie odpowiednio prowadzonej diety low FODMAP przy endometriozie, ale nie jest to uniwersalna dieta dla każdej osoby z endometriozą.

Facebook
LinkedIn
WhatsApp

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

Bibliografia:

  1. Akgun N, Sofiyeva N, Yalcın PB, Laganà AS, Oral E. Role of macronutrients, dairy products, fruits and vegetables in occurrence and progression of endometriosis: A summary of current evidence in a systematic review. Facts Views Vis Obgyn. 2024;16(4):409–428. doi:10.52054/FVVO.16.4.046.

  2. Barnard ND, Holtz DN, Schmidt N, et al. Nutrition in the prevention and treatment of endometriosis: A review. Front Nutr. 2023;10:1089891. doi:10.3389/fnut.2023.1089891.

  3. Zaragoza-Martí A, Cabrera-González K, Martín-Manchado L, et al. The importance of nutrition in the prevention of endometriosis – Systematic review. Nutr Hosp. 2024;41(4):906–915. doi:10.20960/nh.04909.

  4. Hamdan M, et al. Food groups and nutrients consumption and risk of endometriosis: a systematic review and meta-analysis of observational studies. 2022. PMID: 36138433.

  5. Sverrisdóttir UÁ, Hansen S, Rudnicki M. Impact of diet on pain perception in women with endometriosis: A systematic review. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2022;272:132–140. doi:10.1016/j.ejogrb.2022.02.028.

  6. van Haaps AP, Brouns F, Schreurs AMF, Keszthelyi D, Maas JWM, Mijatovic V. A gluten-free diet for endometriosis patients lacks evidence to recommend it. AJOG Glob Rep. 2024;4(3):100369. doi:10.1016/j.xagr.2024.100369.

  7. Stephansson O, Falconer H, Ludvigsson JF. Risk of endometriosis in 11,000 women with celiac disease. Hum Reprod. 2011;26(10):2896–2901. doi:10.1093/humrep/der263.

  8. Varney JE, So D, Gibson PR, et al. Clinical Trial: Effect of a 28-Day Low FODMAP Diet on Gastrointestinal Symptoms Associated With Endometriosis (EndoFOD) – A Randomised, Controlled Crossover Feeding Study. Aliment Pharmacol Ther. 2025;61(12):1889–1903. doi:10.1111/apt.70161.

  9. de Vogel A, et al. The effect of dietary interventions on pain and quality of life in women diagnosed with endometriosis: a prospective study with control group. Hum Reprod. 2023. doi:10.1093/humrep/dead214.

  10. Dunselman GAJ, Vermeulen N, Becker C, et al. ESHRE guideline: management of women with endometriosis. Hum Reprod. 2014;29(3):400–412.

  11. Noormohammadi M, et al. Mediterranean diet adherence and healthy diet indicator might decrease odds of endometriosis. Sci Rep. 2025. doi:10.1038/s41598-025-20621-6.

  12. Di Carlo C, et al. Mediterranean Diet and Oxidative Stress: A Relationship with Pain Perception in Endometriosis. [czasopismo zgodnie z rekordem PubMed]. 2023. PMID: 37834048.

Artykuł Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie – tych możesz nie znać! pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Dieta przy endometriozie – kompletny przewodnik 2026 https://kobiecastronadietetyki.pl/dieta-przy-endometriozie/ Tue, 14 Jul 2026 10:36:24 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=11181 Poznaj zasady diety przy endometriozie oparte na aktualnych badaniach naukowych. Sprawdź, co jeść, czego unikać, jakie suplementy warto rozważyć oraz zobacz przykładowy jadłospis i odpowiedzi na najczęstsze pytania.

Artykuł Dieta przy endometriozie – kompletny przewodnik 2026 pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n.med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n.med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

Dieta przy endometriozie 2026 – 7 zasad

📌 W skrócie

Dieta przy endometriozie to nie „jedna dieta”, ale zestaw trzech zasad żywieniowych opartych na badaniach:

  • 1. Redukcja ładunku prozapalnego – ograniczenie cukru dodanego, izomerów trans kwasów tłuszczowych, alkoholu, żywności wysokoprzetworzonej i przetworzonego mięsa.
  • 2. Wsparcie metabolizmu estrogenu – dieta bogata w błonnik (min. 25 g na dobę), warzywa krzyżowe, produkty fermentowane wspierające estrobolom (mikrobiotę jelitową metabolizującą estrogen).
  • 3. Modulacja stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego – kwasy omega-3 (więcej niż standardowe 250 g na dobę EPA+DHA), polifenole, kurkumina, N-acetylocysteina (NAC), witaminy C, D, E.

Konkretne wybory zależą m.in. od objawów jelitowych (SIBO, IBS), tolerancji indywidualnej i etapu leczenia. Dieta nie leczy endometriozy, ale może pomóc zmniejszyć ból, złagodzić objawy jelitowe i wspomóc płodność – jeśli jest odpowiednio zbilansowana i konsekwentnie stosowana.

Czym jest endometrioza i dlaczego dieta ma znaczenie?

Endometrioza to przewlekła choroba, w której tkanka przypominająca błonę śluzową macicy (endometrium) rozwija się poza jamą macicy. Ogniska endometriozy najczęściej pojawiają się na jajnikach, jajowodach, pęcherzu moczowym lub jelitach. Pod wpływem zmian hormonalnych zachodzących w czasie cyklu miesiączkowego również one reagują na estrogeny, wywołując przewlekły stan zapalny, tworzenie zrostów i nasilony ból.

Do najczęstszych objawów endometriozy należą:

  • bolesne miesiączki,
  • przewlekły ból miednicy,
  • ból podczas współżycia,
  • bolesne wypróżnienia,
  • trudności z zajściem w ciążę.

 

U wielu kobiet pojawiają się także wzdęcia, zaparcia, biegunki czy charakterystyczny „endo belly”).

Coraz więcej badań pokazuje, że sposób odżywiania wpływa na najważniejsze mechanizmy odpowiedzialne za rozwój i nasilenie objawów endometriozy. Odpowiednio skomponowana dieta przy endometriozie może:

  • zmniejszać przewlekły stan zapalny,
  • ograniczać stres oksydacyjny uszkadzający komórki,
  • wspierać prawidłowy metabolizm estrogenów,
  • poprawiać funkcjonowanie mikrobioty jelitowej,
  • stabilizować poziom glukozy i insuliny,
  • łagodzić objawy ze strony przewodu pokarmowego.

 

Najlepiej przebadanym modelem żywienia jest dieta śródziemnomorska, bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, oliwę z oliwek, ryby morskie i orzechy. Taki sposób odżywiania dostarcza dużej ilości przeciwutleniaczy, błonnika oraz kwasów tłuszczowych omega-3, które pomagają wyciszać proces zapalny toczący się w organizmie.

Przy czym warto pamiętać, że dieta przy endometriozie nie leczy choroby, a jedynie stanowi jeden z elementów leczenia. Ponadto, aby przyniosła efekty powinna być indywidualnie dobrana, ponieważ obraz endometriozy jest bardzo różnorodny.

Zasady diety w endometriozie – 7 filarów

Dieta przy endometriozie powinna opierać się na 7 kluczowych filarach: zmniejszeniu przewlekłego stanu zapalnego, dostarczaniu antyoksydantów, wspierania metabolizmu estrogenów (m.in. przez właściwą podać błonnika min. 25 g dziennie – przy braku przeciwwskazań do diety lekkostrawnej), zadbaniu o odpowiednią podaż kwasów omega-3 (więcej niż standardowe 250 mg kwasów EPA i DHA dziennie)), stabilizacji poziomu glukozy we krwi, wspieraniu mikrobioty jelitowej i dbaniu o urozmaicenie oraz indywidualizację.

Zmniejsz przewlekły stan zapalny

Przewlekły stan zapalny jest jednym z głównych mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój endometriozy i nasilenie bólu. Dlatego dieta przy endometriozie powinna opierać się przede wszystkim na produktach o udowodnionym działaniu przeciwzapalnym, charakterystycznych dla diety śródziemnomorskiej.

W praktyce oznacza to, że warto:

  • jeść warzywa do każdego posiłku,
  • wybierać owoce zamiast słodyczy,
  • stosować oliwę z oliwek extra virgin jako główne źródło tłuszczu,
  • włączać tłuste ryby morskie 2–3 razy w tygodniu,
  • ograniczać żywność wysoko przetworzoną.

Dostarczaj organizmowi antyoksydantów

Kobiety z endometriozą są bardziej narażone na stres oksydacyjny, który może nasilać stan zapalny i uszkadzać komórki. Dlatego codzienna dieta powinna dostarczać dużej ilości naturalnych przeciwutleniaczy.

Najlepszym źródłem antyoksydantów są:

  • owoce jagodowe,
  • cytrusy,
  • brokuły,
  • szpinak,
  • papryka,
  • kurkuma,
  • imbir,
  • zielona herbata.

Wspieraj metabolizm estrogenów

Endometrioza jest chorobą estrogenozależną, dlatego warto zadbać o prawidłowy metabolizm i usuwanie nadmiaru estrogenów z organizmu. Kluczową rolę odgrywają tutaj błonnik pokarmowy oraz zdrowa mikrobiota jelitowa.

Aby wspierać metabolizm estrogenów:

  • spożywaj 25-35 g błonnika dziennie,
  • jedz pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • regularnie sięgaj po rośliny strączkowe,
  • zwiększ ilość warzyw i owoców,
  • dbaj o regularne wypróżnienia.

Zadbaj o odpowiednią ilość kwasów omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 pomagają zmniejszać produkcję związków odpowiedzialnych za stan zapalny i ból. Badania wskazują, że ich odpowiednia podaż może wspierać łagodzenie objawów endometriozy.

Najlepsze źródła omega-3 to:

  • łosoś,
  • sardynki,
  • śledź,
  • makrela,
  • siemię lniane,
  • nasiona chia,
  • orzechy włoskie.

 

Stabilizuj poziom glukozy we krwi

Nagłe wzrosty poziomu glukozy i insuliny mogą sprzyjać nasileniu stanu zapalnego oraz zaburzeniom hormonalnym. Dlatego dieta przy endometriozie powinna opierać się na produktach o niskim lub średnim indeksie glikemicznym.

Pomogą Ci w tym:

  • produkty pełnoziarniste,
  • warzywa,
  • białko w każdym posiłku,
  • zdrowe tłuszcze,
  • ograniczenie słodyczy i słodzonych napojów.

Wspieraj mikrobiotę jelitową

Coraz więcej badań pokazuje, że zdrowie jelit wpływa nie tylko na trawienie, ale także na odporność i metabolizm estrogenów. Dbanie o mikrobiotę może również pomóc zmniejszyć wzdęcia oraz inne objawy ze strony przewodu pokarmowego.

Na co warto postawić?

  • produkty fermentowane (kefir, jogurt naturalny, kiszonki),
  • różnorodne warzywa,
  • produkty bogate w błonnik,
  • odpowiednie nawodnienie,
  • indywidualne dostosowanie diety przy IBS lub SIBO.

Dopasuj dietę do swoich objawów

Nie istnieje jedna dieta, która będzie odpowiednia dla każdej kobiety z endometriozą. Najlepsze efekty przynosi indywidualnie dopasowany sposób żywienia uwzględniający Twoje objawy, wyniki badań, choroby współistniejące oraz styl życia.

Warto zwrócić uwagę na:

  • tolerancję poszczególnych produktów,
  • współistniejące IBS lub SIBO,
  • insulinooporność,
  • planowanie ciąży,
  • ewentualne niedobory witamin i składników mineralny

 

Choć każdy z tych filarów działa nieco inaczej, wszystkie wzajemnie się uzupełniają. Przykładowo większa ilość błonnika wspiera mikrobiotę jelitową, a zdrowa mikrobiota pomaga regulować metabolizm estrogenów. Z kolei kwasy omega-3, przeciwutleniacze oraz ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych wspólnie przyczyniają się do zmniejszenia przewlekłego stanu zapalnego.

Pamiętaj również, że dieta przy endometriozie nie powinna polegać na eliminowaniu jak największej liczby produktów. Znacznie lepsze efekty przynosi stopniowe budowanie zdrowych nawyków żywieniowych i indywidualne dopasowanie jadłospisu do Twoich objawów, wyników badań oraz ewentualnych chorób współistniejących. Dzięki temu łatwiej utrzymasz nowy sposób odżywiania przez długi czas, a właśnie regularność ma największe znaczenie dla poprawy samopoczucia.

Zapamiętaj:

Dieta przy endometriozie nie polega na eliminacji jak największej liczby produktów. Jej celem jest zmniejszenie stanu zapalnego, wsparcie gospodarki hormonalnej i mikrobioty jelitowej oraz dostarczenie składników odżywczych, które mogą łagodzić objawy choroby. To właśnie na tych założeniach opiera się siedem filarów skutecznej diety przeciwzapalnej.

Co jeść przy endometriozie – produkty przeciwzapalne

W diecie przy endometriozie kluczowe są produkty o wysokim indeksie przeciwzapalnym (DII): tłuste ryby morskie (min. 2porcje/tydzień), warzywa, w tym krzyżowe (4-5 porcji/dobę), oliwa z oliwek extra virgin, orzechy, w tym włoskie (30 g/dobę), przyprawy przeciwzapalne (kurkuma, imbir, oregano) oraz owoce jagodowe. To właśnie te produkty dostarczają błonnika, przeciwutleniaczy i kwasów omega-3, które wspierają organizm w walce z przewlekłym stanem zapalnym.

Warzywa – podstawa każdego dnia

Warzywa powinny stanowić podstawę diety przeciwzapalnej. Dostarczają witaminy C, karotenoidów, flawonoidów i innych składników, które pomagają ograniczać stres oksydacyjny oraz wspierają prawidłową pracę układu odpornościowego.

Postaraj się spożywać:

  • 4-5 porcji warzyw dziennie,
  • codziennie zielone warzywa liściaste,
  • kilka razy w tygodniu warzywa krzyżowe (brokuły, kalafior, brukselka).

Tłuste ryby morskie i kwasy omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA i DHA) pomagają zmniejszać produkcję substancji odpowiedzialnych za stan zapalny i ból. 

Najlepszym wyborem będą:

  • łosoś,
  • sardynki,
  • śledź,
  • makrela,
  • pstrąg tęczowy.

Oliwa z oliwek extra virgin

Oliwa extra virgin jest jednym z filarów diety śródziemnomorskiej. Zawiera polifenole oraz oleokantal – związek wykazujący działanie przeciwzapalne. Warto używać jej zarówno do sałatek, jak i do krótkiej obróbki termicznej.

Nie zapominaj jednak o innych olejach roślinnych. Dieta przy endometriozie powinna zawierać też produkty bogate w omega-3, takie jak np. olej lniany, olej rydzowy czy konopny. Zawsze stosuj je do dań na zimno (np. sałatek)

Produkty pełnoziarniste i rośliny strączkowe

Pełnoziarniste produkty zbożowe oraz rośliny strączkowe są doskonałym źródłem błonnika pokarmowego. Wspierają mikrobiotę jelitową, pomagają utrzymać stabilny poziom glukozy we krwi oraz uczestniczą w prawidłowym metabolizmie estrogenów.

Warto wybierać:

  • płatki owsiane,
  • kaszę gryczaną,
  • kaszę jęczmienną,
  • pieczywo pełnoziarniste,
  • soczewicę,
  • ciecierzycę,
  • fasolę.

Orzechy i nasiona

Orzechy oraz nasiona dostarczają zdrowych tłuszczów, magnezu, cynku i witaminy E. Regularne ich spożywanie wspiera działanie przeciwzapalne diety.

Dobrym wyborem są:

  • orzechy włoskie,
  • migdały,
  • pestki dyni,
  • nasiona chia,
  • siemię lniane.

👉 Optymalna porcja to około 30 g dziennie.

Przyprawy i zioła o działaniu przeciwzapalnym

Nie tylko podstawowe produkty spożywcze mają znaczenie. Warto również regularnie sięgać po przyprawy bogate w związki bioaktywne, które wykazują właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne.

Do codziennego jadłospisu warto włączyć:

  • kurkumę,
  • imbir,
  • oregano,
  • rozmaryn,
  • cynamon.

Produkty fermentowane

Wspierają równowagę mikrobioty jelitowej, a tym samym mogą korzystnie wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego i metabolizm estrogenów.

Najlepiej wybierać:

  • jogurt naturalny,
  • kefir,
  • maślankę,
  • kiszone warzywa.

Produkty, które warto jeść przy endometriozie najczęściej

Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć, postaw przede wszystkim na:

✔️ warzywa i owoce (minimum 5-7 porcji dziennie, z czego większość powinny stanowić warzywa),

✔️ tłuste ryby morskie (2 porcje w tygodniu),

✔️ oliwę z oliwek extra virgin i oleje bogate w omega-3 (np. lniany),

✔️ pełnoziarniste produkty zbożowe,

✔️ rośliny strączkowe,

✔️ orzechy i nasiona (około 30 g dziennie),

✔️ produkty fermentowane,

✔️ przeciwzapalne zioła i przyprawy.

Czego unikać przy endometriozie

W endometriozie warto ograniczyć przede wszystkim produkty nasilające stan zapalny, czyli te które obfitują w izomery trans kwasów tłuszczowych, nasycone kwasy tłuszczowe czy cukier dodany. Zaliczają się do nich m.in. margaryny twarde (tj. w kostce), słodzone napoje, słodycze, słone przekąski, dania typu fast food i instant, wysokoprzetworzona produkty mięsne (np. parówki, konserwy mięsne, kabanosy) i tłuste mięsa oraz wędliny (np. karkówka, boczek, salami).

Warto jednak podkreślić, że endometrioza nie jest chorobą wywołaną przez jeden konkretny produkt. Nie istnieje jedna uniwersalna „lista zakazanych produktów”, która będzie odpowiednia dla każdej kobiety. Największe znaczenie ma ogólny model żywienia, indywidualna tolerancja oraz obecność dodatkowych problemów, takich jak np. IBS, SIBO, insulinooporność czy nietolerancje pokarmowe.

zapamiętaj

Celem diety nie powinno być tworzenie coraz większej liczby zakazów, ale ograniczenie produktów o potencjale prozapalnym i zastąpienie ich bardziej odżywczymi alternatywami.

Izomery trans kwasów tłuszczowych i nadmiar tłuszczów nasyconych

Mogą znajdować się w:

  • margarynach w kostkach,
  • słodyczach,
  • słonych przekąskach,
  • daniach typu fast-food.

Ich nadmiar może zwiększać produkcję substancji nasilających reakcje zapalne oraz wpływać negatywnie na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.

Warto również zwrócić uwagę na ilość tłuszczów nasyconych pochodzących głównie z:

  • tłustych produktów mięsnych,
  • dużej ilości masła,
  • tłustych serów,
  • przetworzonych produktów zwierzęcych.

Nie oznacza to konieczności całkowitej eliminacji tych produktów, ale w diecie przeciwzapalnej powinny one być raczej dodatkiem niż podstawą codziennego jadłospisu.

Lepszym wyborem jako główne źródła tłuszczu są:

  • oliwa z oliwek extra virgin,
  • awokado,
  • orzechy,
  • nasiona,
  • tłuste ryby morskie,
  • nierafinowane oleje roślinne bogate w omega-3 (np. lniane).

Nadmiar cukru i produkty o wysokim indeksie glikemicznym

Dieta bogata w cukry proste może prowadzić do częstych skoków poziomu glukozy i insuliny.

Podwyższony poziom insuliny może wpływać na:

  • nasilenie procesów zapalnych,
  • zaburzenie gospodarki hormonalnej,
  • zwiększoną aktywność szlaków związanych z rozwojem komórek.

Dlatego przy endometriozie warto ograniczyć:

  • słodkie napoje,
  • słodycze,
  • drożdżówki i słodkie wypieki,
  • produkty z dużą ilością oczyszczonej mąki.

Zamiast tego warto wybierać:

  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • kasze,
  • warzywa,
  • owoce w połączeniu z białkiem lub tłuszczem,
  • nasiona roślin strączkowych.

 Przetwory mięsne

Spożycie dużych ilości czerwonego mięsa oraz jego przetworów jest jednym z częściej analizowanych czynników żywieniowych w kontekście endometriozy.

Szczególną uwagę warto zwrócić na:

  • kiełbasy,
  • parówki,
  • boczek,
  • wędliny wysokoprzetworzone,
  • mięso smażone lub grillowane w wysokiej temperaturze.

Potencjalnie niekorzystne działanie tych produktów może wynikać między innymi z obecności:

  • dużej ilości tłuszczów nasyconych,
  • produktów powstających podczas obróbki termicznej (np. AGEs).

Nie oznacza to, że każda kobieta z endometriozą musi całkowicie zrezygnować z mięsa. Warto jednak, aby podstawowym źródłem białka częściej były:

  • ryby,
  • jaja,
  • rośliny strączkowe,
  • chudy drób,
  • fermentowane produkty mleczne (jeśli są tolerowane),
  • komosa ryżowa, kasza jaglana czy gryczana.

Produkty zawierające dysruptory endokrynne

W kontekście endometriozy coraz więcej uwagi poświęca się również ekspozycji na substancje środowiskowe mogące wpływać na gospodarkę hormonalną.

Do takich związków należą między innymi:

  • bisfenol A (BPA),
  • ftalany,
  • niektóre pestycydy.

Praktyczne sposoby ograniczenia ekspozycji:

  • unikanie podgrzewania jedzenia w plastikowych pojemnikach,
  • wybieranie szkła lub stali nierdzewnej do przechowywania żywności,
  • dokładne mycie warzyw i owoców,
  • ograniczenie żywności przechowywanej w plastikowych opakowaniach.

Jednocześnie najważniejsze jest budowanie diety wokół produktów przeciwzapalnych, a nie skupianie się wyłącznie na eliminacjach.

 

♥Sprawdź również artykuł: Dieta Przy Endometriozie – Mało Znane Produkty Nasilające Stan Zapalny

Suplementacja jako uzupełnienie diety w endometriozie

Dieta przeciwzapalna stanowi podstawę wsparcia organizmu przy endometriozie, jednak w niektórych przypadkach warto rozważyć również celowaną suplementację.

Odpowiednio dobrane składniki odżywcze i nutraceutyki mogą wspierać mechanizmy związane z przebiegiem choroby, takie jak:

  • przewlekły stan zapalny,
  • stres oksydacyjny,
  • zaburzenia odpowiedzi immunologicznej,
  • zwiększona produkcja mediatorów bólowych.

Najwięcej danych naukowych dotyczy kilku składników, które wykazują potencjalne działanie wspierające u kobiet z endometriozą.

Witaminy C i E – wsparcie w walce ze stresem oksydacyjnym

Witaminy C i E należą do jednych z najważniejszych antyoksydantów, czyli substancji pomagających neutralizować nadmiar wolnych rodników. Są one potrzebne m.in. do prawidłowego przekazywania sygnałów międzykomórkowych, ale w nadmiarze powodują uszkodzenia komórek, przyspieszają proces starzenia i mogą przyczyniać się do nasilenia dolegliwości bólowych.

W jednym z badań klinicznych kobiety z endometriozą stosowały: 

  • 1000 mg witaminy C dziennie,
  • 800-1200 IU witaminy E dziennie,

przez okres około 8 tygodni.

Zaobserwowano, że efektem takiej suplementacji może być mniejszy ból podczas współżycia, mniej bolesne miesiączki i mniejszy przewlekły ból w obrębie miednicy.

Witamina D – ważna dla odporności i równowagi hormonalnej

Witamina D pełni w organizmie znacznie więcej funkcji niż tylko regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Jej receptory znajdują się między innymi w tkankach układu rozrodczego, a sama witamina wpływa na:

  • regulację odpowiedzi immunologicznej,
  • ograniczenie nadmiernej produkcji cytokin prozapalnych,
  • prawidłowe funkcjonowanie hormonów.

W kontekście endometriozy zwraca się uwagę na jej potencjalny wpływ na aktywność aromatazy – enzymu uczestniczącego w produkcji estrogenów.

Ponieważ endometrioza jest chorobą estrogenozależną, prawidłowy poziom witaminy D może mieć znaczenie dla utrzymania równowagi hormonalnej.

Badania pokazują również, że niedobór witaminy D częściej występuje u kobiet z endometriozą i może być związany z większym nasileniem choroby.

Kwasy omega-3 – naturalne wsparcie przeciwzapalne

Kwasy tłuszczowe omega-3, szczególnie EPA i DHA, należą do jednych najlepiej przebadanych składników diety przeciwzapalnej.

Ich działanie polega między innymi na:

  • ograniczaniu produkcji prozapalnych prostaglandyn,
  • wspieraniu prawidłowej odpowiedzi immunologicznej,
  • zmniejszaniu aktywności procesów związanych ze stanem zapalnym.

W przypadku endometriozy szczególnie ważny jest wpływ omega-3 na metabolizm kwasu arachidonowego, z którego powstają związki nasilające ból i reakcję zapalną.

Najlepszym źródłem omega-3 w diecie są:

  • łosoś,
  • sardynki,
  • makrela,
  • śledź.

Przy czym kobiety z endometriozą potrzebują więcej EPA i DHA niż standardowe ilości zalecane osobom zdrowym, dlatego zazwyczaj wskazana jest suplementacja. W przypadku diety wegetariańskiej dobrym wyborem jest olej pozyskiwany z mikroalg.

N-acetylocysteina (NAC) – potencjalne wsparcie przy bolesnych miesiączkach

N-acetylocysteina (NAC) to związek będący prekursorem glutationu – jednego z najważniejszych naturalnych antyoksydantów produkowanych przez organizm.

Ze względu na swoje właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne NAC jest jednym z ciekawszych składników badanych w kontekście endometriozy.

W badaniach klinicznych stosowano między innymi schemat:

600 mg NAC trzy razy dziennie przez około 3 miesiące.

U części kobiet obserwowano:

  • zmniejszenie przewlekłego bólu,
  • mniejsze zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe,
  • niewielkie zmniejszenie wielkości torbieli endometrialnych na jajnikach.

W niektórych badaniach odnotowano również poprawę parametrów związanych z płodnością.

Melatonina – nie tylko hormon snu

Melatonina kojarzona jest przede wszystkim z regulacją rytmu dobowego i jakości snu, jednak jest również jednym z silniejszych naturalnych antyoksydantów.

Przewlekły stres, zaburzenia snu czy praca zmianowa mogą obniżać jej naturalną produkcję, co może wpływać na nasilenie procesów zapalnych.

W badaniach u kobiet z endometriozą analizowano suplementację melatoniną w ilości:

10 mg dziennie przez około 8 tygodni.

Obserwowano między innymi:

  • zmniejszenie bólu miednicy,
  • mniejsze nasilenie bolesnych miesiączek,
  • ograniczenie stosowania leków przeciwbólowych.

Co ciekawe, zwiększanie ilości powyżej analizowanych wartości nie przynosiło dodatkowych korzyści.

Najważniejsze zasady suplementacji przy endometriozie

Suplementacja może być wartościowym uzupełnieniem terapii, ale powinna być:

✔ dobrana indywidualnie,
✔ dopasowana do wyników badań,
✔ traktowana jako element szerszego planu działania.

Najczęściej analizowane składniki w kontekście endometriozy to:

  • witamina D,
  • kwasy omega-3 (EPA i DHA),
  • witaminy C i E,
  • N-acetylocysteina (NAC),
  • melatonina.

Największe efekty daje jednak połączenie kilku elementów: diety przeciwzapalnej, odpowiedniej suplementacji, aktywności fizycznej, regeneracji i leczenia prowadzonego przez specjalistów.

 

Dieta przeciwzapalna – jadłospis

Poniższy jadłospis jest przykładem sposobu żywienia opartego na najważniejszych zasadach diety wspierającej organizm przy endometriozie. Został skomponowany zgodnie z założeniami diety śródziemnomorskiej, która jest jednym z najlepiej przebadanych modeli żywieniowych w kontekście zmniejszania przewlekłego stanu zapalnego.

Pamiętaj jednak, że przy endometriozie nie istnieje jeden idealny jadłospis dla każdej kobiety. Dieta powinna uwzględniać indywidualną tolerancję produktów, objawy jelitowe (np. IBS, SIBO), wyniki badań oraz styl życia.

Śniadanie: sałatka z jajkiem, awokado i pestkami dyni i grzanka z hummusem

Składniki na sałatkę: garść rukoli, jajko ugotowane na twardo, pół awokado, łyżka pestek dyni, łyżeczka oleju lnianego, oregano. 

Dodatkowo: grzanka z chleba żytniego posmarowanego klasycznym hummusem.

Drugie śniadanie: owsianka na jogurcie naturalnym z malinami, migdałami i siemieniem lnianym

Składniki: 4 łyżki płatków owsianych zwyczajnych lub górskich, 1 małe opakowanie jogurtu naturalnego, 1 garść malin (poza sezonem możesz użyć mrożonych), 1 łyżka migdałów i 1 łyżeczka świeżo zmielonego (np. w młynku do kawy) siemienia lnianego.

Obiad: pieczony łosoś z ziemniakami, porcja surówki z kiszonej kapusty

Składniki: 1 kawałek łososia ok. 150 g, 4-5 ziemniaków, 1 łyżka oliwy extra virgin do obtoczenia ziemniaków (plus ulubione przyprawy), porcja surówki z kiszonej kapusty

Kolacja: makaron gryczany z gotowanym indykiem, pomidorkami koktajlowymi, szpinakiem i nasionami słonecznika

Składniki: 1 pierś z indyka ok. 100 g, 1 garść pomidorków koktajlowych, 1 garść szpinaku, 1 łyżka nasion słonecznika

Dodatkowo: dressing z oleju lnianego z ulubionymi przyprawami (np. zioła prowansalskie, świeżo zmielony pieprz)

Najczęstsze pytania (FAQ) o dietę w endometriozie

Czy nabiał zaostrza endometriozę?

Badania są niejednoznaczne. Duże badanie kohortowe Nurses’ Health Study II (Harris i wsp. 2013, n=70 835) sugeruje, że pełnotłusty nabiał MOŻE obniżać ryzyko endometriozy, prawdopodobnie dzięki zawartości witaminy D i A. Jednak u części pacjentek nabiał nasila objawy jelitowe (wzdęcia, biegunki) – zwłaszcza przy współistniejącym IBS lub nietolerancji laktozy. 

Czy dieta bezglutenowa pomaga w endometriozie?

Na ten moment nie ma mocnych dowodów naukowych, że eliminacja glutenu łagodzi objawy endometriozy u kobiet bez celiakii lub NCGS (non-celiac gluten sensitivity, nieheliakalnej nadwrażliwości na gluten). W mojej praktyce widzę, że częściej problemem nie jest sam gluten, a nadmiar wysokoprzetworzonych produktów pszennych (biały chleb, kajzerki, makaron pszenny rozgotowany). Dlatego przed eliminacją gluten warto wykonać badania (np. w kierunku celiakii) i obserwować organizm, ponieważ może okazać się, że potrzebne są inne zmiany.

Czy każda kobieta chora na endometriozę powinna przejść na dietę wegetariańską?

Na moje konsultacje czasami trafiają kobiety, które usłyszały, że endometrioza wymaga wykluczenia mięsa z diety. To mit – faktycznie warto ograniczyć mięso (szczególnie czerwone i wysokoprzetworzone), ale nie trzeba z niego rezygnować.

Facebook
LinkedIn
Twitter

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

  1. Boroncsok, D., Filó, A., Török, M., Vágó, H., Ács, N., & Sobel, G. (2026). The Role of Lifestyle and Diet in the Treatment of Endometriosis: A Review. Nutrients.
  2. Barrea, L., Verde, L., Annunziata, G., Chedraui, P., Petraglia, F., Cucalón, G., … & Muscogiuri, G. (2025). Effectiveness of Medical Nutrition Therapy in the Management of Patients with Obesity and Endometriosis: from the Mediterranean Diet To the Ketogenic Diet, Through Supplementation. The Role of the Nutritionist in Clinical Management. Current Obesity Reports, 14, 68.
  3. Chen, Y., Yu, M., Hu, S., Yu, D., & Zhao, Y. (2025). Association between dietary inflammatory index and endometriosis in the US population: A cross-sectional study. Experimental Gerontology, 209, 112846
  4. Wilder, L. H., Cabre, H. E., Dickey, M. S., & Redman, L. M. (2026). Endometriosis: Pathophysiology and the Potential Role of Diet. Advances in Physiology Education, 50(1), 146-153

Artykuł Dieta przy endometriozie – kompletny przewodnik 2026 pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Jak poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia? https://kobiecastronadietetyki.pl/jak-poprawic-jakosc-komorek-jajowych-po-30-roku-zycia/ Tue, 09 Jun 2026 15:37:08 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12613 Jak poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia? Choć wieku nie da się zatrzymać, wiele czynników wpływających na płodność możesz realnie modyfikować. Dowiedz się, jak dieta, styl życia i odpowiednio dobrana suplementacja wspierają dojrzewanie komórek jajowych oraz które zalecenia mają potwierdzenie w badaniach naukowych. Poznaj praktyczne wskazówki, które pomogą Ci lepiej przygotować organizm do ciąży.

Artykuł Jak poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

  • Jakość komórek jajowych ma znaczenie dla płodności, ponieważ wpływa na szanse zapłodnienia, prawidłowy rozwój zarodka i utrzymanie ciąży.
  • Proces dojrzewania komórki jajowej trwa około 90 dni, dlatego pierwszych efektów zmian stylu życia warto oczekiwać po około 3 miesiącach.
  • Najlepiej przebadanym modelem żywienia wspierającym płodność jest dieta śródziemnomorska, bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe, orzechy, oliwę z oliwek i tłuste ryby morskie.
  • Regularna aktywność fizyczna, odpowiednia masa ciała, sen i ograniczenie przewlekłego stresu również odgrywają ważną rolę we wspieraniu zdrowia reprodukcyjnego.
  • Palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu, otyłość oraz niedobory składników odżywczych mogą negatywnie wpływać na jakość komórek jajowych.
  • Nie każdy suplement będzie odpowiedni dla każdej kobiety. Suplementację warto dobierać indywidualnie na podstawie stanu zdrowia, wyników badań i zaleceń specjalisty.
  • Po 30. roku życia nadal można skutecznie przygotować organizm do ciąży, jednak warto rozpocząć działania odpowiednio wcześnie, zwłaszcza jeśli planujesz ciążę w najbliższych miesiącach.

Jak poprawić jakość komórek po 30. roku życia? Jakość Twoich oocytów (komórek jajowych) zależy w głównej mierze od mikrośrodowiska płynu pęcherzykowego – czyli „basenu”, w którym one dojrzewają. Na to środowisko możesz wpływać swoimi codziennymi wyborami. Pokażę Ci, jak skutecznie i opierając się na faktach (EBM – evidence based medicine) odpowiedzieć na pytanie o to, jak poprawić jakość komórek jajowych?

Dlaczego jakość komórek jajowych spada z wiekiem?

Zależność pomiędzy jakością komórek jajowych a wiekiem wynika z biologii. Wraz z upływem czasu słabną mitochondria, które pełnią funkcję wewnątrzkomórkowych „elektrowni”. Gdy wytwarzają one mniej energii (ATP), w oocycie dochodzi do zaburzeń podziału. Brak energii sprawia, że chromosomy rozdzielają się z błędami, co zwiększa ryzyko tzw. aneuploidii (nieprawidłowości genetycznych) w zarodkach.

Czym jest jakość komórek jajowych i dlaczego ma znaczenie?

Jakość komórek jajowych to pojęcie opisujące zdolność komórki jajowej do prawidłowego zapłodnienia, podziału i rozwinięcia się w zdrowy zarodek. Nawet jeśli Twoja rezerwa jajnikowa (AMH) jest niska, nie oznacza to automatycznie złej jakości oocytów – to dwie osobne kwestie.

Dobra jakość komórki jajowej zależy przede wszystkim od:

 

    • sprawnie działających mitochondriów wewnątrz oocytu,

    • niskiego poziomu stresu oksydacyjnego w płynie pęcherzykowym,

    • prawidłowej równowagi hormonalnej i metabolicznej w organizmie,

    • stabilnego poziomu glukozy i insuliny we krwi.

Dieta propłodnościowa – co jeść, aby poprawić jakość oocytów?

Jeśli zastanawiasz się, jak powinna wyglądać dieta na poprawę jakości komórek jajowych, postaw na dietę śródziemnomorską. Jest to zróżnicowany sposób odżywiania, który nie zakłada bezpodstawnych restrykcji żywieniowych i wspomaga zdrowie oraz płodność kobiety.

Jak poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia? Główne założenia diety 

Jakość komórek jajowych możesz poprawić, wprowadzając te proste nawyki żywieniowe:

 

    • jedzenie różnokolorowych warzyw i owoców każdego dnia (więcej warzyw niż owoców, najlepiej w jak najmniej przetworzonej formie (surowe, krótko gotowane – jeśli nie masz wskazań do diety łatwostrawnej),

    • więcej produktów roślinnych niż zwierzęcych – dotyczy to również źródeł białka (zamiast codziennie jeść mięso, ogranicz je do max. 2 porcji w tygodniu i szukaj białka w orzechach, roślinach strączkowych, pestkach i nasionach, komosie ryżowej, amarantusie, kaszy jaglanej i gryczanej, makaronie gryczanym, makaronie z roślin strączkowych),

    • zastąpienie tłuszczów zwierzęcych (masła, smalcu, tłustych gatunków mięs) roślinami będącymi źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych – szczególnie omega-3 (ich źródłem są np. olej lniany, siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie),

    • spożywanie 1 łyżki nasion i 1 garści orzechów każdego dnia – warto mieszać je ze sobą, bo każde mają nieco inne wartości odżywcze np. orzechy włoskie są bogate w omega-3, pistacje w żelazo, a pestki dyni w białko roślinne,

    • unikanie eliminacji fermentowanych produktów mlecznych (jogurt, kefir, maślanka o naturalnym smaku), jeśli nie ma wyraźnych wskazań ku temu (czasami pomaga wybieranie produktów bez laktozy),

    • wybieranie pełnoziarnistych produktów zbożowych, zamiast tzw. białego chleba, makaronu czy ryżu (jeśli nie lubisz długo gotować ryżu brązowego, wybierz chociaż ryż basmati),

    • jedzenie 2 porcji tłustych ryb morskich (łosoś, makrela, śledź, sardynki) w tygodniu plus suplementacja kwasów DHA i EPA (w przypadku diety wegetariańskiej sięgnij po olej z mikroalg),

    • unikanie produktów o wysokim stopniu przetworzenia (czerwone flagi w składzie to m.in. olej palmowy, cukier, glutaminian sodu),

    • używanie różnych przypraw, w tym bazylii, oregano, rozmarynu, tymianku, curry, imbiru, cynamonu.

Uzupełnieniem diety powinna być indywidualnie dobrana suplementacja.

 

Suplementy na jakość komórek jajowych – co mówi nauka?

Oocyt posiada więcej mitochondriów niż jakakolwiek inna komórka ludzkiego ciała. To czyni go wyjątkowo wrażliwym na niedobory składników odżywczych – ale też wyjątkowo podatnym na poprawę dzięki celowanej suplementacji.

Poniżej znajdziesz substancje, które mają rzeczywiste oparcie w badaniach naukowych (EBM):

Koenzym Q10 (ubichinol) – 200–600 mg/dzień

Koenzym Q10 wspiera łańcuch oddechowy w mitochondriach oocytów, poprawia syntezę ATP (nośnika energii). Może też redukować ryzyko błędów genetycznych pojawiających się podczas podziału komórki. Jest to jeden z najlepiej przebadanych suplementów w kontekście poprawy jakości komórek jajowych, szczególnie u kobiet po 35. roku życia.

Mio-inozytol – 2-4 g/dzień

Poprawia wrażliwość na insulinę na poziomie jajnika i wspiera lepszą odpowiedź na gonadotropiny. Przywraca fizjologiczny wychwyt glukozy przez komórki ziarniste otaczające oocyt. Szczególnie zalecany kobietom z PMOS (dawniej PCOS) i insulinoopornością.

N-acetylocysteina (NAC) – 600-1200 mg/dzień

Prekursor glutationu – jednego z najsilniejszych naturalnych antyoksydantów, które chronią komórki jajowe przed szkodliwym działaniem nadmiaru wolnych rodników.

Więcej na temat NAC przeczytasz w moim artykule na temat NAC.

Melatonina – 1-3 mg/wieczorem

Silny antyoksydant działający bezpośrednio w pęcherzyku jajnikowym. Chroni wrzeciono podziałowe przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki – a to właśnie prawidłowy podział komórki decyduje o jakości genetycznej oocytu.

Poza tym melatonina jest ważna dla zdrowego snu (nazywana jest „hormonem ciemności”), który obok diety, suplementacji i aktywności fizycznej stanowi bardzo ważny czynnik wspomagający zajście w ciążę po 30. roku życia. Więcej na ten temat dowiesz się z mojego webinaru: Jak zwiększyć szanse na ciążę, zaczynając od ZDROWEGO SNU?

Jak poprawić jakość komórek po 30. roku życia? Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy można poprawić jakość komórek jajowych przy niskim AMH?

Tak. Poziom AMH mówi o ilości pozostałych pęcherzyków, a nie o ich jakości. Odpowiednio dobrana dieta i suplementacja wspierająca mitochondria (m.in. ubichinol, melatonina) mogą skutecznie chronić i optymalizować potencjał tych oocytów, które są jeszcze do dyspozycji.

 Jakie badania zrobić przed suplementacją?

Odpowiedź na to pytanie jest bardzo indywidualna. Najlepiej szukać jej w oparciu o dokładny wywiad zdrowotno-żywieniowy. Dlatego zapraszam Cię na konsultację online (w formie mailowej lub video). Przed wdrożeniem suplementów warto oznaczyć m.in. poziom ferrytyny, witaminy D, witaminy B12, kwasu foliowego, jodu. Dobrze jest także wykonać panel tarczycowy, ocenić pracę wątroby, zrobić lipidogram.

Czy stres wpływa na jakość komórek jajowych?

Tak – przewlekły stres podnosi poziom kortyzolu, który zaburza oś podwzgórze-przysadka-jajnik i może negatywnie wpływać na dojrzewanie oocytów. Techniki relaksacyjne, dobry sen i ograniczenie nadmiernego wysiłku fizycznego są częścią pełnego podejścia propłodnościowego.

Czy można poprawić jakość komórek jajowych po 35. roku życia?

Tak. Chociaż wraz z wiekiem naturalnie zmniejsza się jakość komórek jajowych, odpowiednio dobrana dieta, zdrowy styl życia i – w uzasadnionych przypadkach – suplementacja mogą wspierać ich prawidłowe dojrzewanie. Największe znaczenie ma konsekwencja – ponieważ proces dojrzewania komórki jajowej trwa około 90 dni, zmiany warto wprowadzić co najmniej 3 miesiące przed planowaną ciążą.

Jak długo przed planowaną ciążą warto zmienić dietę?

Najlepiej rozpocząć przygotowania około 3 miesięcy przed planowaną ciążą. W tym czasie dojrzewają komórki jajowe, dlatego odpowiednio zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, zdrowy sen oraz wyrównanie ewentualnych niedoborów składników odżywczych mogą wspierać ich prawidłowy rozwój.

Jakie produkty powinny codziennie znaleźć się w jadłospisie, gdy staram się o dziecko?

Aby poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia, warto jeść codziennie warzywa i owoce w różnych kolorach (jak najmniej przetworzone), nierafinowane oleje roślinne, pełnoziarniste produkty zbożowe, fermentowane produkty mleczne o naturalnym smaku, pestki i nasiona, a także źródła białka (np. kasza gryczana, kasza jaglana, pestki dyni, jogurt naturalny, maślanka naturalna).

Czy powinnam przejść na dietę bez mięsa, aby zwiększyć szanse na zajście w ciążę po 30. roku życia?

Nie, ale warto zmniejszyć spożycie wysoko przetworzonych produktów mięsnych (np. parówki, konserwy, kabanosy) i tłuste mięsa oraz wędliny (np. salami, karkówka, boczek). Dla unormowania owulacji korzystne jest również zwiększenie spożycie białka roślinnego, którego źródłami są np. pestki dyni, migdały, fermentowane produkty mleczne, chude ryby, kasza gryczana.

Czy alkohol pogarsza jakość komórek jajowych?

Regularne spożywanie alkoholu może zwiększać stres oksydacyjny i negatywnie wpływać na funkcjonowanie układu rozrodczego. Jeśli planujesz ciążę, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest całkowita rezygnacja z alkoholu na etapie przygotowań. Dzięki temu wspierasz nie tylko jakość komórek jajowych, ale również zdrowy przebieg przyszłej ciąży.

Facebook
LinkedIn
WhatsApp

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

Bibliografia:

  • Chen H, Wang J, Guo H, Zhao Q, Lin G, Hocher B, Kalk P, Wang Z, Gong F. Mediterranean diet improves blastocyst formation in women previously infected COVID-19: a prospective cohort study. Front Nutr.2024;11:1371077. DOI: 10.3389/fnut.2024.1371077

  • Vujkovic M, de Vries JH, Lindemans J i wsp. The preconception Mediterranean dietary pattern in couples undergoing IVF/ICSI treatment increases the chance of pregnancy. Fertil Steril. 2010;94(6):2096-101. DOI: 10.1016/j.fertnstert.2009.12.079

  • Bizzarri M, Monti N, Piombarolo A, Angeloni A, Verna R. Myo-Inositol and D-Chiro-Inositol as Modulators of Ovary Steroidogenesis: A Narrative Review. Nutrients. 2023;15(8):1875. DOI: 10.3390/nu15081875

  • Hariri L i wsp. The Effects of Myo-Inositol and D-Chiro-Inositol in a Ratio 40:1 on Hormonal and Metabolic Profile in Women with Polycystic Ovary Syndrome. Gynecol Obstet Invest. 2024;89(2):131–140. DOI: 10.1159/000535527

  • Xu Y, Nisenblat V, Lu C i wsp. Pretreatment with coenzyme Q10 improves ovarian response and embryo quality in low-prognosis young women with decreased ovarian reserve: a randomized controlled trial. Reprod Biol Endocrinol. 2018;16(1):29. DOI: 10.1186/s12958-018-0343-0

  • Bentov Y, Hannam T, Jurisicova A, Esfandiari N, Casper RF. Coenzyme Q10 supplementation and oocyte aneuploidy in women undergoing IVF-ICSI treatment. Clin Med Insights Reprod Health. 2014;8:31-36. DOI: 10.4137/CMRH.S14681

  • Zhao S i wsp. Clinical evidence of coenzyme Q10 pretreatment for women with diminished ovarian reserve undergoing IVF/ICSI: a systematic review and meta-analysis. Ann Med. 2024;56(1):2389469. DOI: 10.1080/07853890.2024.2389469

  • Rodríguez-Varela C, Herraiz S. Coenzyme Q10 and Oocyte Quality. Encyclopedia MDPI. 2021. Dostęp: encyclopedia.pub/entry/14135

  • Salama AM i wsp. Oxidative Stress in Polycystic Ovarian Syndrome and the Effect of Antioxidant N-Acetylcysteine on Ovulation and Pregnancy Rate. Cureus. 2021;13(9):e18333. DOI: 10.7759/cureus.18333

  • Agarwal A, Gupta S, Sharma R. Role of oxidative stress in female reproduction. Reprod Biol Endocrinol.2005;3:28. DOI: 10.1186/1477-7827-3-28

  • Tamura H i wsp. Oxidative stress impairs oocyte quality and melatonin protects oocytes from free radical damage and improves fertilization rate. J Pineal Res. 2008;44(3):280-7. DOI: 10.1111/j.1600-079X.2007.00524.x

  • Zhao XM i wsp. Insufficiency of melatonin in follicular fluid is a reversible cause for advanced maternal age-related aneuploidy in oocytes. Redox Biol. 2019;28:101327. DOI: 10.1016/j.redox.2019.10132

Artykuł Jak poprawić jakość komórek jajowych po 30. roku życia? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Męska płodność – jak dieta wpływaj na jakość nasienia? https://kobiecastronadietetyki.pl/meska-plodnosc/ Fri, 06 Feb 2026 16:38:01 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12556 📌 W skrócie: Męska płodność zależy od wielu czynników – nie tylko od wieku, ale i stylu życia, w tym sposobu odżywiania. Badania wskazują, że korzystny wpływ na jakość nasienia (ruchliwość, morfologię i liczbę plemników) może mieć dieta śródziemnomorska. Zakłada ona m.in. codzienne spożywanie różnorodnych warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, nasion i orzechów, olejów […]

Artykuł Męska płodność – jak dieta wpływaj na jakość nasienia? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

Męska płodność zależy od wielu czynników – nie tylko od wieku, ale i stylu życia, w tym sposobu odżywiania. Badania wskazują, że korzystny wpływ na jakość nasienia (ruchliwość, morfologię i liczbę plemników) może mieć dieta śródziemnomorska. Zakłada ona m.in. codzienne spożywanie różnorodnych warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, nasion i orzechów, olejów roślinnych. Jednak stosowanie się do jej zasad, to nie jedyna rzecz, którą warto zrobić, aby poprawić jakość nasienia. Przeczytaj mój artykuł, aby dowiedzieć się, co jeszcze może pomóc.

Męska płodność – jak dieta wpływa na jakość nasienia?

Męska płodność to temat, który bywa pomijany. Podczas konsultacji z Pacjentkami zauważam jeden ważny błąd – wiele z nich bierze na siebie całą odpowiedzialność za powodzenie starań o dziecko. Zapominając o tym, że bardzo ważna jest też męska płodność. Przeczytaj mój artykuł, aby poznać najnowsze wyniki badań na jej temat.

Czy wiek wpływa na męską płodność?

Często słyszy się o tym, że kobiety muszą spieszyć się z zajściem w ciążę, bo „zegar tyka”. Nie lubię tego określenia, ponieważ wprowadza niepotrzebny, niszczący stres do starań o dziecko. Warto pamiętać, że medycyna (w tym medycyna stylu życia) cały czas idzie do przodu. Dzięki temu mamy nowe metody wspomagające płodność i zdrowy przebieg ciąży u kobiet po 30. czy 40. roku życia.

Jednocześnie nie da się ukryć, że w ludzkim organizmie zachodzą pewne zmiany, które sprawiają, że jakość komórek jajowych może spadać wraz z wiekiem, a zajście w ciąże staje się trudniejsze. Celowo użyłam określenia „w ludzkim organizmie zachodzą pewne zmiany”, bo dotyczy to również mężczyzn. Wbrew temu, co mówią niektórzy, panowie nie mają nieograniczonego czasu na zostanie ojcem. Jakość ich komórek rozrodczych też zmienia się w czasie.

Zrobiło się o tym głośno podczas 41. dorocznego Kongresu Medycyny Rozrodu (ESHRE 2025).

Podczas kongresu ESHRE 2025 przedstawiono wyniki retrospektywnego badania. Zaobserwowano w nim, że wskaźniki poronień i żywych urodzeń były znacznie niższe w grupie mężczyzn powyżej 45. roku życia. W każdym przypadku wykorzystano oocyty od kobiet, których średni wiek wynosił 26 lat.

dr. Maria Cristina Guglielmo, embriolog w Eugin Italy:

„Tradycyjnie wiek matki był w centrum medycyny reprodukcyjnej, ale nasze wyniki pokazują, że wiek partnera płci męskiej również odgrywa kluczową i niezależną rolę. W miarę starzenia się mężczyzn ciągły podział spermatogonialnych komórek macierzystych zwiększa ryzyko błędów replikacji DNA. Powoduje to większą liczbę nowych mutacji genetycznych i wyższy wskaźnik aneuploidii plemników,
gdzie plemniki noszą nieprawidłowe chromosomy.”

Co poprawia męską płodność?

Największe znaczenie ma kompleksowe podejście obejmujące sposób żywienia, aktywność fizyczną, zdrowy sen, unikanie używek oraz diagnostykę w przypadku problemów z płodnością.

Uważam, że jednym z największym błędów popełnianych przez kobiety, jest branie na siebie całej odpowiedzialności za dobre przygotowanie do ciąży. Jeśli też tak robisz, pamiętaj – nie wszystko zależy tylko od Ciebie.

Powinnaś zmobilizować również swojego mężczyznę do tego, aby zadbał o siebie podczas starań o dziecko (i nie tylko). Jak poprawić męską płodność?

Czy dieta wpływa na jakość nasienia?

Dieta to jeden z czynników, które wpływają na jakość nasienia. Badacze zaobserwowali, że jednym z modeli żywienia o korzystnym wpływie na męską płodność jest dieta śródziemnomorska.

Przeczytaj artykuł: Dieta Przeciwzapalna – Co Mówią Na Jej Temat Badania Naukowe?

Oto co mówią wyniki badań na temat zależności między dietą przeciwzapalną a męską płodnością:

  • Agarwal i wsp. (2025): Metaanaliza 8 badań, w których łącznie uczestniczyło 1835 osób. Zaobserwowano, że przestrzeganie zasad diety śródziemnomorskiej, miało korzystny wpływ na parametry nasienia: liczbę, morfologię i ruchliwość plemników.
  • Ghasemi i wsp. (2025): Randomizowane kontrolowane badanie, w którym wzięło udział 159 mężczyzn. Zaobserwowano, że w grupie stosującej dietę śródziemnomorską, parametry nasienia uległy poprawie (liczba, ruchliwość i morfologia plemników).
  • Palani i wsp. (2024): Badanie obserwacyjne, którym objęto 274 mężczyzn. Wykazano dodatnią korelację między przestrzeganiem zasad diety śródziemnomorskiej, a liczbą, koncentracją i ruchliwością plemników. Nie zaobserwowano zmian w objętości ejakulatu.

 

Wyniki badań wyglądają obiecująco. Poza tym do diety śródziemnomorskiej przekonuje jeszcze jeden fakt. Jest ona urozmaicona i prosta do stosowania w codziennym życiu. Zakłada spożywanie wielu różnych grup produktów (podstawą są m.in. warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, oleje roślinne, orzechy), dzięki czemu nie ma to nic wspólnego z restrykcyjnymi dietami, które mocno ograniczają liczbę zalecanych produktów.

Męska płodność – jak poprawić ją, dbając o mikrobiotę jelitową?

Coraz więcej mówi się o tym, jak ważna dla płodności jest mikrobiota jelitowa. Jak pokazują badania, dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Badacze podkreślają potencjalny związek między mikrobiotą jelitową a ogólnoustrojowym stanem zapalnym, który może wpływać na spermatogenezę i niepłodność męską.

Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą przyczyniać się do wzrostu poziomu endotoksyn we krwi. Wpływa to na spermatogenezę i ruchliwość plemników.

Jak poprawić męską płodność, dbając o mikrobiotę jelitową? Jest to obszerny temat, wymagający osobnego wpisu. Jednak moja rada w pigułce brzmi: odpowiednie spożycie błonnika pokarmowego (min. 25 g na dobę), ograniczenie ilości produktów o wysokim stopniu przetworzenia w diecie, a w razie potrzeby również suplementacja maślane sodu i probiotyków.

Przeczytaj artykuł: Maślan Sodu – Jak Dbać O Jelita I Płodność Nie Tylko Za Pomocą Probiotyków

Czego nie jeść, aby poprawić jakość nasienia? Produkty, które warto ograniczyć

Jeśli zależy Ci na wspieraniu męskiej płodności, nie chodzi o stworzenie listy produktów „zakazanych”. Znacznie ważniejszy jest całościowy sposób odżywiania. Poprawie jakości nasienia sprzyja przede wszystkim dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy i inne produkty o wysokiej wartości odżywczej, natomiast dieta obfitująca w żywność wysokoprzetworzoną, słodzone napoje i wysokoprzetworzona produkty mięsne oraz tłuste gatunki mięs, może wiązać się z mniej korzystnymi parametrami nasienia. 

Żywność wysokoprzetworzona 

Dieta oparta w dużej mierze na produktach wysokoprzetworzonych często dostarcza dużo energii, cukrów, soli i niekorzystnych jakościowo tłuszczów, a jednocześnie niewiele błonnika, witamin, składników mineralnych i związków bioaktywnych. W związku z tym warto ograniczyć częstotliwość spożywania dań typu fast food i instant, słonych przekąsek (np. paluszków, chipsów, solonych orzeszków, popcornu), słodyczy, słodkich napojów i innych produktów z cukrem dodanym, olejem palmowym, wzmacniaczami smaku, sztucznymi barwnikami i aromatami.

Mówiąc o żywności wysoko przetworzonej, warto zwrócić uwagę również na produkty mięsne (np. kabanosy, parówki, konserwy i pasty mięsne). Są to produkty, które również należy ograniczyć w diecie wspierającej płodność ze względu na ich wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych czy sodu.

Napoje słodkie i alkoholowe

Regularne picie napojów słodzonych, takich jak słodzone napoje gazowane, energetyczne czy mocno dosładzane napoje owocowe, nie jest najlepszym elementem diety wspierającej zdrowie metaboliczne i reprodukcyjne. Odpowiednie nawodnienie organizmu jest ważne (mężczyznom zaleca się przyjmowanie min. 2,5 l wody dziennie), ale podstawą powinna być woda mineralna – najlepiej niegazowana, ewentualnie lekko gazowana, która dostarcza rownież składników mineralnych.

Niewwskazane jest również spożywanie alkoholu. 

Metaanaliza obejmująca 40 badań i ponad 23 tys. osób wykazała związek spożywania alkoholu m.in. z niższą objętością ejakulatu (Nguyen-Thanh T i wsp. 2023).

Nie istnieje coś takiego, jak bezpieczna dawka alkoholu, a stwierdzenie, że warto pić czerwone wino, bo jest świetnym źródłem resweratrolu to mit.

Jeżeli chcesz wspierać męską płodność i jakość nasienia, nie szukaj jednej „zakazanej” grupy produktów. Znacznie większe znaczenie ma regularny, dobrze zbilansowany sposób żywienia.

W praktyce warto ograniczyć przede wszystkim żywność wysokoprzetworzoną, mięso przetworzone, słodzone napoje, nadmiar słodyczy oraz alkohol, a jednocześnie zwiększyć udział warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, ryb, orzechów, nasion i innych produktów bogatych w składniki odżywcze.

Produkty, których należy jeść mniej
  • rozgotowane warzywa, warzywa polane bułką tartą, masłem
  • owoce kandyzowane, w czekoladzie, suszone z cukrem w składzie, napoje owocowe
  • pieczywo pszenne, makaron pszenny, ryż biały 
  • tłuste gatunki mięs i wysokoprzetworzone produkty mięsne (np. boczek, karkówka, kiełbasy z wieprzowiny, parówki, konserwy mięsne, pasztety)
  • dania typu fast-food I instant
  • słodycze, słodkie napoje i produkty z dodatkiem cukru i/lub syropów w składzie (np. niektóre jogurty owocowe i desery mleczne, płatki śniadaniowe z dodatkami)
  • słone przekąski (chipsy, paluszki, popcorn itp.)
  • tłuszcze, które charakteryzują się przewagą nasyconych kwasów tłuszczowych (np. smalec, masło, olej kokosowy, olej palmowy)
  • cukier – zarówno biały, jak i brązowy
  • napoje gorące (kawa, herbata) z dodatkiem cukru, śmietanki, słodkich syropów
Produkty, których warto jeść więcej
  • zielone warzywa liściaste (np. szpinak, rukola, jarmuż)
  • warzywa i owoce bogate w wit. C (np. papryka, kalarepa, kalafior, brokuł, owoce dzikiej róży, porzeczki, truskawki, cytrusy)
  • owoce i warzywa bogate w beta-karoten (np. morele, brzoskwinie, mango, nektarynki, marchew, bataty, papryka)
  • pełnoziarniste produkty zbożowe, w tym kasze (np. jaglana, gryczana palona lub niepalona, ryż brązowy)
  • pestki, nasiona i orzechy (np. orzechy włoskie i nasiona chia bogate w kwasy omega-3 czy migdały i orzechy laskowe dostarczające wapnia)
  • oleje roślinne nierafinowane, tłoczone na zimno, które charakteryzują się przewagą kwasów omega-3 (np. olej lniany, rydzowy)
  • tłuste ryby morskie
  • przyprawy zalecane w diecie przeciwzapalnej (np. bazylia, oregano, kurkuma, imbir, cynamon)
  • woda mineralna niegazowana lub lekko gazowana, herbata zielona liściasta, matcha 

Jak styl życia wpływa na męską płodność?

Dieta to jeden z elementów układanki wspierającej męską płodność. Jednak warto pamiętać też o pozostałych, takich jak: zdrowy sen, ruch, unikanie używek i minimalizowanie narażenia na stres. 

Mai i wsp. (2023) obserwowali, jaki wpływ na jakość nasienia, mają różne elementy stylu życia. Odnotowali, że zdrowy sen wpływał korzystnie na ruchliwość plemników. Z kolei palenie papierosów oddziaływało na nią niekorzystnie.

W dbaniu o zdrowy sen ważne jest:

  • utrzymywanie stałych godzin kładzenia się spać i wstawania,
  • unikanie narażenia na światło niebieskie emitowane przez ekrany przed snem,
  • spożywanie odżywczej kolacji min. 3 godziny przed snem (dowiedz się więcej na temat kolacji w diecie wspierającej płodność).

 

Jeśli pomimo dbania o higienę snu pojawiają się trudności z zasypianiem, a sen jest słabej jakości, można rozważyć suplementację melatoniny. Jest to związek, który nie tylko wspomaga zdrowy sen, ale i jakość komórek jajowych oraz plemników.

Dieta na płodność mężczyzny – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące diety wspomagającej płodność mężczyzny.

Czy dieta może poprawić jakość nasienia?

Tak, sposób żywienia może być jednym z elementów wspierających zdrowie reprodukcyjne mężczyzny. Najlepiej udokumentowane są zależności dotyczące całych wzorców żywieniowych – szczególnie diety bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy i nasiona – a nie pojedynczych „superfoods”. Badania sugerują, że zdrowszy sposób żywienia może wiązać się z korzystniejszymi parametrami nasienia, choć nie oznacza to, że sama dieta leczy niepłodność.

Co jeść, aby poprawić jakość nasienia?

W codziennej diecie warto uwzględniać przede wszystkim różnorodne warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy, nasiona, rośliny strączkowe oraz inne mało przetworzone produkty. Zamiast szukać jednego produktu na poprawę jakości nasienia, lepiej zadbać o cały sposób żywienia – badania dotyczące diety śródziemnomorskiej wskazują na jej korzystny związek z niektórymi parametrami nasienia.

Przeczytaj mój artykuł dotyczący diety przeciwzapalnej, aby dowiedzieć się więcej na temat sposobu żywienia wspierającego płodność.

Czego nie jeść przy staraniu się o dziecko?

Nie ma jednej listy produktów, których każdy mężczyzna musi całkowicie unikać. Warto natomiast ograniczyć przede wszystkim żywność wysokoprzetworzoną, częste spożywanie mięsa przetworzonego, słodzone napoje oraz nadmiar alkoholu. Jednocześnie większe znaczenie niż eliminowanie pojedynczego produktu ma jakość całej diety i stylu życia.

Czy otyłość wpływa na męską płodność?

Tak. Nadmierna masa ciała wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi i przewlekłym stanem zapalnym, ponieważ tkanka tłuszczowa to miejsce produkcji cytokin prozapalnych i niektórych hormonów. W związku z tym jednym z ważniejszych kroków podczas starań o dziecko jest unormowanie masy ciała.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w moim artykule – Płodność mężczyzny – czy on też musi się odchudzać?!

Czy mężczyzna powinien wykonać badanie nasienia?

Jeżeli para ma trudności z uzyskaniem ciąży, ocena płodności powinna obejmować oboje partnerów. Badanie nasienia jest podstawowym elementem oceny męskiego czynnika niepłodności i pozwala ocenić m.in. liczbę, ruchliwość oraz morfologię plemników. Warto rozważyć je, gdy starania o dziecko są nieefektywne przy regularnym współżyciu przez ponad rok.

Jakie produkty najbardziej wspierają męską płodność?

Nie ma jednego produktu, który można uznać za „najlepszy na płodność mężczyzny”. Zamiast tego warto regularnie włączać do diety warzywa, owoce, ryby, produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona i rośliny strączkowe oraz ograniczać żywność wysokoprzetworzoną. To właśnie taki ogólny wzorzec żywienia, a nie pojedynczy składnik, ma obecnie lepsze uzasadnienie naukowe.

Czy aktywność fizyczna poprawia męską płodność?

Regularna aktywność fizyczna jest elementem zdrowego stylu życia i może wspierać ogólny stan zdrowia oraz zdrowie reprodukcyjne. Nie chodzi jednak o maksymalizowanie wysiłku – najważniejsza jest regularność i dopasowanie aktywności do możliwości oraz stanu zdrowia. Dorosłym osobom zaleca się min. 150 minut o umiarkowanej intensywności w tygodniu.

Przygotujcie się do ciąży razem

Płodność to sprawa dwojga. Jeśli staracie się o dziecko, nie szukajcie odpowiedzi po jednej stronie.

Podczas konsultacji dla par przyglądamy się sposobowi żywienia, stylowi życia oraz indywidualnej sytuacji obojga partnerów. Omawiamy, co możecie zmienić w codziennym żywieniu i nawykach, aby wspomóc płodność.

Nie chodzi o kolejną restrykcyjną dietę. Chodzi o konkretne zalecenia dopasowane do Was.

Chcesz przygotować się do ciąży razem z partnerem?

Umów konsultację dla par →

Umawiam się 🍀
Facebook
LinkedIn
WhatsApp

Bibliografia:

  1. Pecora G, Sciarra F, Gangitano E, Venneri MA. How Food Choices Impact on Male Fertility. Curr Nutr Rep. 2023 Dec;12(4):864-876. 
  2. Magoutas K, Leathersich S, Hart R, Ireland D, Walls M, Payne M. Lower Semen Quality Among Men in the Modern Era-Is There a Role for Diet and the Microbiome? Microorganisms. 2025 Jan 13;13(1):147.
  3. Mai H, Ke J, Zheng Z, Luo J, Li M, Qu Y, Jiang F, Cai S, Zuo L. Association of diet and lifestyle factors with semen quality in male partners of Chinese couples preparing for pregnancy. Reprod Health. 2023 Nov 23;20(1):173.
  4. Ghasemi A, Jaladat AM, Sharifi MH, Tavakoli A, Ghaem H, Haghpanah A. The effects of mediterranean and Persian diet on sexual function and semen parameters quality among infertile men: a randomized controlled trial. Sci Rep. 2025 Jul 1;15(1):21656.
  5. Nguyen-Thanh T, Hoang-Thi AP, Anh Thu DT. Investigating the association between alcohol intake and male reproductive function: A current meta-analysis. Heliyon. 2023;9(5):e15723.
  6. Ferramosca, A., & Zara, V. (2022). Diet and male fertility: the impact of nutrients and antioxidants on sperm energetic metabolism. International journal of molecular sciences, 23(5), 2542.
  7. Tully, C. A., Alesi, S., McPherson, N. O., Sharkey, D. J., Teong, X. T., Tay, C. T., … & Mousa, A. (2024). Assessing the influence of preconception diet on male fertility: a systematic scoping review. Human Reproduction Update, 30(3), 243-261.
  8. Skoracka, Kinga, et al. „Diet and nutritional factors in male (in) fertility—underestimated factors.” Journal of clinical medicine 9.5 (2020): 1400.
  9. Suliga, Edyta, and Stanisław Głuszek. „The relationship between diet, energy balance and fertility in men.” International Journal for Vitamin and Nutrition Research (2019).
  10. Benatta, M., Kettache, R., Buchholz, N., & Trinchieri, A. (2020). The impact of nutrition and lifestyle on male fertility. Arch Ital Urol Androl, 92(2), 121-131.
  11. Tomada, Inês, and Nuno Tomada. „Mediterranean diet and male fertility.” Endocrines 4.2 (2023): 394-406.
  12. Serkis, B., Bentkowska, Z., Miazga, M., Celichowska, M., Bogoń, A., Golemo, J., … & Dziuba, G. (2024). The impact of diet on male fertility. Quality in Sport, 17, 53057-53057.

Artykuł Męska płodność – jak dieta wpływaj na jakość nasienia? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Jaka dieta w endometriozie? Czy LOW FODMAP to odkrycie 2025 r.? https://kobiecastronadietetyki.pl/jaka-dieta-endometrioza/ Sat, 10 Jan 2026 23:31:05 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12550 Jaka dieta w endometriozie może pomóc zmniejszyć ból, wzdęcia i inne uciążliwe objawy? Czy warto stosować dietę przeciwzapalną, a może dietę low FODMAP? W tym artykule wyjaśniam, co mówią aktualne badania naukowe, jakie produkty warto wybierać, czego nie trzeba eliminować bez wyraźnych wskazań.

Artykuł Jaka dieta w endometriozie? Czy LOW FODMAP to odkrycie 2025 r.? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

Na pytanie o to, jaka dieta przy endometriozie jest odpowiednia, nie można powiedzieć jednoznacznie, że dieta LOW FODMAP. Nie jest ona zalecana każdej kobiecie z endometriozą. Może jednak pomóc, gdy oprócz endometriozy występują uporczywe objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, bóle brzucha, biegunki lub zaparcia. Jest to dieta, którą należy stosować wyłącznie przez określony czas i najlepiej pod opieką dietetyka. W tym artykule wyjaśniam, kiedy dieta low FODMAP może być pomocna w endometriozie, jak przebiegają jej poszczególne etapy oraz na co warto zwrócić uwagę, aby uniknąć niepotrzebnych ograniczeń i niedoborów pokarmowych.

Jaka dieta w endometriozie będzie odpowiednia? Coraz częściej wskazuje się na dietę LOW FODMAP, która zakłada ograniczenie spożycia produktów bogatych w określone węglowodany. W 2025 roku pojawiło się badanie, które rzuca nowe światło na możliwość stosowania tej diety u kobiet z endometriozą. Warto przyjrzeć się mu bliżej i odpowiedzieć na pytanie, czy dość wymagająca i czasochłonna dieta LOW FODMAP to dobry wybór? A może są jakieś alternatywy? Zapraszam do lektury!

Jaka dieta w endometriozie? Rok 2025 przyniósł ciekawe odkrycie

Już od jakiegoś czasu pojawiają się głosy, że jedną z odpowiedzi na pytanie o to, jaka dieta w endometriozie jest odpowiednia, brzmi – dieta LOW FODMAP. Jest to uzasadnione, bo IBS (jedno z głównych wskazań do diety LOW FODMAP) występuje kilka razy częściej u kobiet z endometriozą.

Sprawdź artykuł: Endometrioza A IBS – Kiedy Potrzebna Jest Dieta LOW FODMAP?

Czego dowiedzieliśmy się o możliwości zastosowania diety LOW FODMAP w endometriozie w 2025 roku?

Wyniki badań pokazują, że dieta LOW FODMAP może m.in. zmniejszyć nasilenie objawów żołądkowo-jelitowych (bólu brzucha, wzdęć, biegunek), a także pomóc poprawić samopoczucie przy refluksie żołądkowo-jelitowych u niektórych kobiet. 

W 2025 roku na łamach renomowanego czasopisma naukowego Alimentary Pharmacology & Therapeutics opublikowany został artykuł: Clinical Trial: Effect of a 28‐Day Low FODMAP Diet on Gastrointestinal Symptoms Associated With Endometriosis (EndoFOD)—A Randomised, Controlled Crossover Feeding Study.

W artykule opublikowano wyniki randomizowanego kontrolowanego badania. Oceniano w nim efekty 28-dniowego stosowania diety LOW FODMAP na objawy żołądkowo-jelitowe towarzyszące endometriozie. Badaniem objęto 35 kobiet z endometriozą w wieku ≥18 lat. Przydzielono je losowo do jednej z dwóch grup. Badanej, która otrzymywała dietę LOW FODMAP o zawartości maksymalnie 5 g FODMAP dziennie i kontrolną. Po 28 dniach oceniono, jak zmieniły się objawy żołądkowo-jelitowe, jakość życia i stan psychiczny w obu grupach.

Zmniejszenie nasilenia objawów żołądkowo-jelitowych było bardziej widoczne u kobiet stosujących dietę LOW FODMAP.
Objawy żołądkowo-jelitowe uległy złagodzeniu po 4 tygodniach stosowania diety LOW FODMAP.
Kobiety, które stosowały dietę LOW FODMAP zgłaszały mniejszy ból/dyskomfort brzucha i wzdęcia w porównaniu z okresem przed rozpoczęciem diety i grupą kontrolną (tj. nie stosującą diety LOW FODMAP).
U kobiet stosujących dietę LOW FODMAP odnotowano również poprawę w zakresie refluksu żołądkowo-przełykowego.
W przypadku stosowania diety LOWF FODMAP zaobserwowano, że luźne stolce występują rzadziej, ale liczba wypróżnień w ciągu dnia pozostaje niezmienna.
Nie zaobserwowano, żeby dieta LOW FODMAP pomagała w przypadku zmęczenia i nudności.
U pacjentek z depresją objawy choroby zmniejszyły się przy stosowaniu diety LOW FODMAP.
Jakość życia uległa poprawie u kobiet, które stosowały dietę LOW FODMAP.

Warto podkreślić, że dieta stosowana w badaniu nie była bezglutenowa i bezlaktozowa. Jest to pewien sygnał, że wbrew obiegowym opiniom stosowanie takich restrykcji nie zawsze jest konieczne do zmniejszenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych.

Jest pewne ALE…

Wyniki badania wyglądają ciekawie. Jednak warto mieć z tyłu głowy, że nie jest to badanie pozbawione wad. Po pierwsze, liczebność grupy badanej jest niewielka – to tylko 35 kobiet. Po drugie, uczestniczki badania otrzymywały zestaw gotowych posiłków na każdy dzień. Można powiedzieć, że to „warunki laboratoryjne”, które mogą zaistnieć jedynie w przypadku, gdy kobieta zamawia catering dietetyczny. Choć i tak nie zawsze, bo jakość takich usług jest różna.

Ponadto zastosowana tu dieta LOW FODMAP o zawartości FODMAP <5g/dziennie jest trudna w realizacji. Wymaga wiedzy na temat zawartości FODMAP w poszczególnych produktach i ich skrupulatnego liczenia.

Czy dieta LOW FODMAP będzie odpowiednia dla każdej kobiety z endometriozą i objawami żołądkowo-jelitowymi? MOJA OPINIA

Dieta LOW FODMAP jest dość wymagająca i czasochłonna, ponieważ składa się z trzech etapów. Wymaga uważnego doboru produktów i obserwacji objawów. Jednak w niektórych przypadkach jest wskazana.

Przy czym moja opinia jest taka, że nie każda kobieta odczuwająca dolegliwości żołądkowo-jelitowe musi wprowadzać klasyczną, trzyetapową dietą LOW FODMAP. Jako rozwiązanie pierwszego rzutu proponowałabym (do indywidualnej konsultacji):

  • wprowadzenie mniej restrykcyjnych wytycznych NICE (Narodowego Instytutu Zdrowia i Doskonałości Klinicznej Wielkiej Brytanii)
  • probiotykoterapię i maślan sodu
  • stosowanie olejku z mięty pieprzowej
  • umiarkowany, regularny wysiłek fizyczny w różnych formach
  • dbanie o higienę snu (dowiedz się, jak zadbać o zdrowy sen)
  • dietę bogatą w błonnik rozpuszczalny (10-25 g/dziennie)

 

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat ogólnych zaleceń żywieniowych przy endometriozie, stworzyłam dla Ciebie artykuł na temat 7 zasad diety w endometriozie. 

Wtyczne NICE – co zawierają?

Zgodnie z nimi zaleca się, aby:

  • jeść posiłki regularnie bez pośpiechu
  • nie unikać posiłków i nie robić długich przerw między nimi
  • pić co najmniej 8 szklanek płynów dziennie, głównie wodę i napoje bez kofeiny (np. herbaty ziołowe – od siebie dodam, że wskazany może być, chociażby rumianek pospolity czy melisa lekarska)
  • ograniczyć spożycie kawy do 3 filiżanek dziennie
  • zmniejszyć spożycie alkoholu i gazowanych napojów
  • ograniczyć spożycie owoców do 3 porcji dziennie (każda porcja to max 80 g owoców)
  • unikać sorbitolu (szczególnie przy biegunkach)
  • spożywać produkty owsiane (szczególnie przy gazach i wzdęciach)
  • jeść regularnie siemię lniane – około 1 łyżki stołowej każdego dnia
  • zmniejsz spożycie skrobii opornej

 

Objawy żołądkowo-jelitowe to zmora wielu kobiet z endometriozą. Wymagają bardzo ostrożnego i indywidualnego podejścia, które musi uwzględniać też możliwości (czasowe, finansowe, energetyczne) danej kobiety. Nie ma tu jednego złotego środka, choć dieta LOW FODMAP daje pewną nadzieję. Część kobiet reaguje na nią z obawą, bo jest to dieta składająca się z trzech etapów, a dwa z nich są dość wymagające. Jednak warto wiedzieć, że dieta LOW FODMAP nie jest jedynym wyborem przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych towarzyszących endometriozie. Istnieją również inne sposoby łagodzenia uciążliwych objawów, takie jak, chociażby przestrzeganie wytycznych NICE, fitoterapia, regularne ćwiczenia czy higiena snu.

Zastanawiasz się, jaka dieta w endometriozie będzie dla Ciebie odpowiednia? Umów się na indywidualną konsultację online – po przeanalizowaniu Twojego stanu zdrowia, dotychczasowych nawyków żywieniowych i stylu życia, przygotowuję dla Ciebie konkretny plan działania, dzięki któremu prosto i bez zbędnych restrykcji zadbasz o lepsze samopoczucie i płodność.

Jaka dieta w endometriozie? Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaka dieta w endometriozie jest najlepsza?

Nie istnieje jedna dieta odpowiednia dla wszystkich kobiet z endometriozą. Za jeden z najbardziej odpowiednich sposobów odżywiania uznaje się dietę śródziemnomorską, która dostarcza wielu składników o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Jednak i ona nie będzie odpowiednia dla każdej kobiety chorej na endometriozę (np. ze względu na wysoką zawartość błonnika pokarmowego). Dlatego sposób żywienia warto dopasować do objawów, współistniejących chorób oraz indywidualnej tolerancji produktów.

Co jeść przy endometriozie?

W codziennym jadłospisie warto uwzględniać warzywa.w różnych kolorach, owoce jagodowe, produkty pełnoziarniste, nierafinowane oleje roślinne orzechy, nasiona oraz ryby bogate w kwasy omega-3. Taki model żywienia może wspierać zmniejszenie stanu zapalnego i korzystnie wpływać na samopoczucie kobiet z endometriozą.

Czego unikać przy endometriozie?

Warto ograniczyć przede wszystkim spożycie produktów o wysokim stopniu przetworzenia (np. dania fast-food i instant, słone i słodkie przekąski), tłustych mięs i wyrobów mięsnych (np. salami, boczek), a także produktów z dodatkiem cukru (oprócz słodyczy są to np. słodkie napoje, niektóre płatki śniadaniowe i jogurty owocowe). Nie oznacza to jednak, że wszystkie produkty muszą zostać całkowicie wyeliminowane. Najlepsze efekty przynosi indywidualnie dopasowana dieta, a nie stosowanie restrykcyjnych zakazów.

Czy dieta low FODMAP pomaga w endometriozie?

Dieta low FODMAP może być pomocna u kobiet z endometriozą, które zmagają się również z nasilonymi objawami jelitowymi, takimi jak wzdęcia, bóle brzucha, biegunki lub zaparcia. Nie jest jednak zalecana rutynowo wszystkim pacjentkom z endometriozą i powinna być stosowana wyłącznie czasowo oraz najlepiej pod opieką dietetyka.

Czy dieta może wyleczyć endometriozę?

Nie, ale odpowiednio dobrany sposób żywienia może  wspierać leczenie, łagodzić objawy, zmniejszać nasilenie bólu oraz poprawiać komfort życia.

Czy przy endometriozie trzeba wykluczyć gluten lub nabiał?

Nie ma obecnie dowodów naukowych potwierdzających, że każda kobieta z endometriozą powinna eliminować gluten lub nabiał. Takie ograniczenia warto rozważyć jedynie w przypadku potwierdzonej celiakii, nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten lub wyraźnego związku między spożyciem danego produktu a nasileniem objawów.

Jakie składniki odżywcze są szczególnie ważne przy endometriozie?

W diecie kobiet z endometriozą warto zadbać o odpowiednią podaż kwasów omega-3, błonnika pokarmowego, witaminy D (choć tu nie dieta, a suplementacja i rozważna ekspozycja na promienie słoneczne mają większe znaczenie), magnezu, żelaza, cynku, witamin z grupy B oraz antyoksydantów (m.in. witamin C i E).

Czy dieta przeciwzapalna jest najlepszą dietą w endometriozie?

Tak, rdzeń diety przeciwzapalnej to urozmaicone posiłki o odpowiedniej zawartości składników wspierających zmniejszanie stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego 

Facebook
LinkedIn
WhatsApp
  • Jak zwiększyć szanse na ciążę, zaczynając od ZDROWEGO SNU?

    Jak zwiększyć szanse na ciążę, zaczynając od ZDROWEGO SNU?

    69,00 zł
    Dodaj do koszyka
  • Długoterminowa opieka dietetyczna online

    Długoterminowa opieka dietetyczna online

    Zakres cen: od 969,00 zł do 1 469,00 zł
    Wybierz opcje Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu
  • Protokół suplementacyjny

    Protokół suplementacyjny

    189,00 zł
    Dodaj do koszyka

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

Bibliografia:

  1. Varney, Jane E., et al. „Clinical Trial: Effect of a 28‐Day Low FODMAP Diet on Gastrointestinal Symptoms Associated With Endometriosis (EndoFOD)—A Randomised, Controlled Crossover Feeding Study.” Alimentary pharmacology & therapeutics 61.12 (2025): 1889-1903.
  2. Health NIf, Excellence C. Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management: National Institute for Health and Care Excellence (NICE); 2017.
  3. Pietrzak, Anna, et al. „Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne w zespole jelita nadwrażliwego.” Gastroenterology Rev 13.4 (2018): 167-196.
  4. Zhang, H., & Su, Q. (2025). Low-FODMAP diet for irritable bowel syndrome: insights from microbiome. Nutrients, 17(3), 544.
  5. Morariu, I. D., Avasilcai, L., Vieriu, M., Lupu, V. V., Morariu, B. A., Lupu, A., … & Trandafir, L. (2023). Effects of a low-FODMAP diet on irritable bowel syndrome in both children and adults—A narrative review. Nutrients, 15(10), 2295.
  6. Alrasheedi, A. A., Jahlan, E. A., & Bakarman, M. A. (2025). The effect of low-FODMAP diet on patients with irritable bowel syndrome. Scientific Reports, 15(1), 16382.
  7. Szczepanik, J., & Dłużewska, M. (2024). The importance of diet in the treatment of endometriosis. Women, 4(4), 453-468.
  8. van Haaps, A., Wijbers, J., Schreurs, A., & Mijatovic, V. (2023). A better quality of life could be achieved by applying the endometriosis diet: a cross-sectional study in Dutch endometriosis patients. Reproductive BioMedicine Online, 46(3), 623-630.
  9. Cirillo, M., Argento, F. R., Becatti, M., Fiorillo, C., Coccia, M. E., & Fatini, C. (2023). Mediterranean diet and oxidative stress: a relationship with pain perception in endometriosis. International journal of molecular sciences, 24(19), 14601.
  10. Abulughod, N., Valakas, S., & El-Assaad, F. (2024). Dietary and nutritional interventions for the management of endometriosis. Nutrients, 16(23), 3988.
  11. Barnard, N. D., Holtz, D. N., Schmidt, N., Kolipaka, S., Hata, E., Sutton, M., … & Kahleova, H. (2023). Nutrition in the prevention and treatment of endometriosis: A review. Frontiers in Nutrition, 10, 1089891.
  12. Dougan, M. M., Fest, S., Cushing-Haugen, K., Farland, L. V., Chavarro, J., Harris, H. R., & Missmer, S. A. (2024). A prospective study of dietary patterns and the incidence of endometriosis diagnosis. American journal of obstetrics and gynecology, 231(4), 443-e1.

Artykuł Jaka dieta w endometriozie? Czy LOW FODMAP to odkrycie 2025 r.? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Dieta na płodność – co jeść na kolację podczas starań? https://kobiecastronadietetyki.pl/dieta-na-plodnosc-kolacja/ Mon, 08 Dec 2025 12:50:37 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12541 To, co jesz wieczorem, jest kolejną okazją do dostarczenia organizmowi składników ważnych dla prawidłowej owulacji, gospodarki hormonalnej i jakości komórek jajowych.
W tym wpisie pokazuję, co warto jeść na kolację podczas starań o dziecko, jak komponować wieczorny posiłek i po jakie produkty sięgać, aby dieta wspierała płodność bez zbędnych restrykcji.

Artykuł Dieta na płodność – co jeść na kolację podczas starań? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

Dieta na płodność to nie jeden „superprodukt”, ale sposób żywienia, który dostarcza organizmowi odpowiedniej ilości energii i składników odżywczych. Sposób żywienia, który wspomaga starania o dziecko obejmuje także zdrową kolację. Dobrze zbilansowana stanowi ważne źródło białka, węglowodanów złożonych, nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych. Ponadto dostarcza składników niezbędnych dla zdrowego snu, w tym tryptofanu, którego Twój organizm nie jest w stanie sam wytworzyć. Przeczytaj artykuł, aby poznać sekrety kolacji wspierającej płodność i poznać przepisy na zdrowy wieczorny posiłek.

Kolację oddaj wrogowi – tak mówi jedno z przysłów, ale ja się z nim nie zgadzam! Dobrze skomponowana dieta na płodność powinna zawierać kolację. Jest ona nie mniej ważna niż odżywcze śniadanie, o którym mówi się znacznie częściej. W tym artykule odkrywam przed Tobą tajemnice wieczornego posiłku, który wspomaga starania o dziecko. 

Dieta na płodność to nie tylko odżywcze śniadania…

Obserwując różne profile w social mediach, odnoszę wrażenie, że jedynym ważnym posiłkiem w ciągu dnia jest śniadanie. To prawda, że spożywanie porannego posiłku jest istotne, ale nie zapominaj, że nie mniej ważne jest, żeby dieta na płodność zawierała zdrową kolację.

Wpływ snu na płodność – kolacja może tu pomóc

Ostatnio dużo mówię o tym, jak duży jest wpływ snu na płodność. Przypomnę pokrótce, że niedostateczna ilość i jakość snu mogą mieć związek z nieregularnymi cyklami, większą bolesnością i obfitością miesiączek, zmniejszoną wrażliwością tkanek na insulinę, częstszym podjadaniem i nadmierną masą ciała, a nawet brakiem owulacji. Żadna z tych sytuacji nie sprzyja staraniom o dziecko.

Kolacja może tu pomóc. Jak? Jeśli wiesz, z czego ją przygotować, staje się posiłkiem, który dostarcza składników:

  • niezbędnych do powstawania melatoniny, która jest głównym regulatorem cyklu okołodobowego, a także antyoksydantem chroniącym Twoje komórki jajowe przed szkodliwym działaniem nadmiaru wolnych rodników 
  • będących źródłem wspomnianej wyżej melatoniny
  • potrzebnych do przemian tryptofanu (aminokwasu egzogennego dostarczanego wraz z dietą i suplementacją) do melatoniny
  • ważnych dla prawidłowego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, a tym samym działających wspomagająco np. przy stanach lękowych czy depresyjnych, które mogą wiązać się z problemami ze snem

 

Nie bez znaczenia są też napoje, które pijesz do kolacji. Zamiast tych z kofeiną polecam napary ziołowe np. z rumianku pospolitego czy melisy lekarskiej o delikatnym działaniu uspokajającym (a także innych cennych właściwościach, sprawdź artykuł: 

Herbaty Na Dobry Sen – Czy Pomagają Przywrócić Owulację?

Jednak pamiętaj, aby nie pić ich tuż przed snem. Najlepiej zachować co najmniej godzinny odstęp, żeby potrzeba skorzystania z toalety nie wybudzała Cię ze snu. 

Kolacja w diecie na płodność dla kobiet – białko, tłuszcz czy węglowodany?

Każdy ze składników odżywczych jest ważny dla płodności kobiety i pełni nieco inną rolę. Jednak tak się składa, że kolacja powinna zawierać przede wszystkim produkty bogate w białko. Najlepiej to, które dostarcza tryptofanu – o tym za chwilę. Jego uzupełnieniem są węglowodany złożone. Z kolei tłuszcz powinien znajdować się w kolacji w najmniejszych ilościach.

Dobrze skomponowana kolacja – zapisz te zasady:

  • Wybieraj chude kawałki mięsa. Jeśli jest to pieczone mięso drobiowe, jedz je bez skóry, ale nie spożywaj go codziennie na kolację. Moim Pacjentkom zalecam zazwyczaj 2 porcje chudego mięsa w tygodniu. 
  • Lubisz jeść szynkę na kolację? Nie polecam jeść produktów mięsnych o wysokim stopniu przetworzenia zbyt często. Jednak, jeśli masz dużą ochotę na szynkę, wybierz tę chudszą np. z piersi indyka. Idealnym rozwiązaniem będzie zrobienie jej w domu. Jednym z pomysłów jest upieczenie piersi drobiowej z dodatkiem ulubionych przypraw np. rozmarynu, pieprzu – nie jest to tak trudne, jak mogłoby się wydawać.
  • Przygotowując kolację, wybieraj metody takie jak: gotowanie w wodzie lub na parze, duszenie bez obsmażania, pieczenie bez dodatku tłuszczu (ewentualnie dodaj olej roślinny już po pieczeniu).
  • Wprowadź białko do wieczornego posiłku. Jego źródłem może być chude mięso drobiowe bez skóry, ryba (np. łosoś), ser twarogowy chudy lub półtłusty, jajko na miękko, kasza gryczana lub jaglana czy komosa ryżowa.
  • Dodaj warzywa do kolacji – najlepiej w formie surowej lub al dente. 
  • Pamiętaj o odpowiednich dodatkach np. pestkach dyni, nasiona słonecznika, przeciwzapalnych przyprawach (należą do nich m.in. kurkuma, oregano, bazylia, rozmaryn).

Ostatnia ważna rzecz – zjedz kolację najpóźniej 3 godziny przed snem. 

Jedzenie kolacji na 3 godziny przed snem jest to nie do zrobienia w Twoim przypadku? Podpowiadam co z tym zrobić w moim webinarze Jak zwiększyć swoje szanse na ciążę, zaczynając od zdrowego snu?

Kolacja wspomagająca płodność kobiety powinna zawierać TRYPTOFAN

Kolacja, która wspiera płodność, powinna zawierać tryptofan, ponieważ jest to aminokwas egzogenny niezbędny do produkcji melatoniny (tzw. hormonu snu). Twój organizm nie jest w stanie go wytworzyć, dlatego powinien być dostarczany z zewnątrz.

 W takim razie, gdzie go szukać? 

Wybrane źródła zwierzęce: jajka, mięso z indyka, mięso z kurczaka, łosoś, pstrąg strumieniowy,
ser twarogowy chudy
Wybrane źródła roślinne: pestki dyni, siemię lniane, sezam, nasiona słonecznika, migdały

Dobrze, jeśli dieta na płodność zawiera też produkty, które są źródłem serotoniny i melatoniny. Ich źródłem są m.in. orzechy włoskie, orzechy laskowe, migdały, orzechy pekan, banany, kiwi, ananas czy ryż. 

Te informacje to tylko skrót tego, co mam Ci do powiedzenia o wpływie snu na płodność i o tym, jak zadbać o zdrowy sen podczas starań o dziecko. Chcesz dowiedzieć się więcej? Odsyłam Cię do mojego webinaru – to około 45 minut nagrania z samymi praktycznymi wskazówkami i 2 bonusy, dzięki którym będziesz spać lepiej z korzyścią dla Twojego cyklu i jakości komórek jajowych. 

Jak zwiększyć szanse na ciążę, zaczynając od ZDROWEGO SNU?

Jak zwiększyć szanse na ciążę, zaczynając od ZDROWEGO SNU?

69,00 zł
Kategoria:
Znaczniki: , ,

3 pomysły na kolacje wspierające płodność

Dieta na płodność nie musi być restrykcyjna, monotonna i czasochłonna. Poniżej znajdziesz 3 pomysły na kolacje, które wspierają płodność, a jednocześnie nie są trudne w przygotowaniu i łączą różne ciekawe smaki.

Omlet ze szpinakiem, fetą i pieczywem pełnoziarnistym

Składniki – 1 porcja:

  • 2 jajka
  • 1 garść świeżego szpinaku
  • 2 łyżki sera feta
  • 1 łyżeczka oliwy
  • 1 kromka pieczywa pełnoziarnistego
  • ½ pomidora – opcjonalnie
  • pieprz i oregano
  • 1 łyżeczka świeżo zmielonego siemienia lnianego

 

Przygotowanie:
Na oliwie krótko podduś szpinak. Jajka roztrzep i wlej na patelnię. Posyp fetą, przykryj i smaż na małym ogniu, aż jajka się zetną. Podawaj z pieczywem i warzywami.

Indyk z ryżem, marchewką i sezamem

Składniki – 1 porcja:

  • 100 g piersi z indyka
  • ½ woreczka ryżu basmati
  • 1 marchew
  • ½ małej cukinii
  • 1 łyżeczka oliwy
  • 1 łyżeczka sezamu
  • pieprz, słodka papryka

 

Przygotowanie:
Indyka pokrój w paski i podduś krótko na oliwie. Dodaj marchew i cukinię pokrojone w cienkie plasterki, podlej odrobiną wody i duś do miękkości. Dodaj ryż. Wymieszaj i posyp sezamem.

Twarożek z pieczywem, jajkiem i pestkami dyni

Składniki – 1 porcja:

  • 100 g twarogu półtłustego
  • 2 łyżki jogurtu naturalnego
  • 1 jajko
  • 1 kromka pieczywa żytniego
  • 1 łyżka pestek dyni
  • ½ małego ogórka
  • pieprz

 

Przygotowanie:
Twaróg rozgnieć z jogurtem. Dodaj pokrojone jajko i pieprz. Podawaj z pieczywem, ogórkiem i pestkami dyni.

Czego nie jeść często na kolację podczas starań o dziecko?

Wieczorem możesz mieć mniej sił na przygotowanie pożywnej kolacji, ale mimo wszystko postaraj się unikać produktów bogatych w izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych. Należą do nich m.in. dania typu fast-food (mrożona pizza to nie najlepszy wybór na wieczorny posiłek), słone przekąski czy wypieki na bazie margaryn w kostkach.

Badania pokazują, że zastąpienie zaledwie 2% energii z tłuszczów jednonienasyconych tłuszczami trans wiąże się z ponad dwukrotnym wzrostem ryzyka niepłodności spowodowanej zaburzeniami owulacji [1], [2], [3].

Spożywanie produktów bogatych w izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych nasila przewlekły stan zapalny i zmniejsza wrażliwość komórek na działanie insuliny, co ma niekorzystny wpływ na płodność.

Dieta na płodność, w tym kolacja nie powinna zawierać również wysokoprzetworzonych produktów mięsnych, tłustych mięs i wędlin. Są to produkty o wysokiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych – ich nadmierne spożycie może przyczynić się do obniżenia jakości nasienia (więcej na ten temat dowiesz się z mojego artykułu o tym, jak dieta wpływa na jakość nasienia).

W szczególności unikaj tłustych mięs smażonych, a także innych produktów smażonych długo, z dużym dodatkiem tłuszczu czy w panierce. Są ciężkostrawne, a ponadto mogą powodować lub nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym tzw. zgagę, z którą niejednokrotnie zmagają się kobiety z endometriozą i/lub adenomiozą.

Dieta na płodność – tabela z produktami, które nie są zalecane na kolację

Poniżej znajdziesz tabelę z wybranymi produktami, których lepiej nie jeść na kolację i ich zdrowszymi zamiennikami.

Produkty niezalecane na kolację

  • mrożona pizza
  • parówki z musztardą
  • kanapki z pasztetem, konserwą mięsną, kiełbasą wieprzową czy salami
  • mięso smażone (np. kotlet schabowy z obiadu odgrzewany na patelni)
  • zupka instant (typu zupka chińska)

Zdrowszy zamiennik

  • mały kawałek domowej pizzy z własnoręcznie robionym sosem pomidorowym na bazie passaty pomidorowej i przypraw (bazylii, oregano itp.), mozzarellą i warzywami, zamiast salami, dużej ilości sera i ketchupu
  • kawałek gotowanego lub pieczonego mięsa z indyka lub kurczaka jako dodatek do sałatki
  • pełnoziarniste pieczywo z wędliną z indyka lub kurczaka, warzywami
  • mięso bez panierki duszone na patelni z dodatkiem warzyw (np. marchewki, cukinii)
  • zupa krem z warzyw z komosą ryżową i pestkami dyni (możesz przygotować ją na 2-3 dni)

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące dobrze zbilansowanej kolacji w diecie na płodność.

Co jeść na kolację podczas starań o dziecko?

Najlepiej komponować kolację ze źródeł białka, warzyw, produktu pełnoziarnistego oraz niewielkiej ilości zdrowych tłuszczów. Praktyczne przykłady to łosoś z kaszą gryczaną niepaloną i warzywami, omlet z warzywami i pieczywem pełnoziarnistym albo twarożek z bułką żytnią, pestkami dyni i warzywami.

Jakie produkty bogate w tryptofan warto jeść na kolację?

Warto, aby kolacja w diecie na płodność zawierała produkty bogate w tryptofan, takie jak np. pestki dyni, siemię lniane, sezam czy produkty zwierzęce (chude mięso, łosoś, ser twarogowy)

Czy tryptofan na kolację pomaga lepiej spać?

Tryptofan może wspierać procesy związane ze snem.  Organizm wykorzystuje go m.in. do syntezy serotoniny i melatoniny, które uczestniczą w regulacji rytmu snu i czuwania.

Czy warto jeść ryby na kolację podczas starań o ciążę?

Tak. Ryby są wartościowym elementem diety przed ciążą, szczególnie gatunki dostarczające kwasów omega-3, takie jak łosoś, makrela czy sardynki. Jednak nie powinny być to ryby smażone – postaw na te, które są duszone lub pieczone z warzywami lub domową pastę rybną.

Czy pestki dyni są dobrym dodatkiem do kolacji na płodność?

Tak. Pestki dyni mogą być wartościowym dodatkiem do kolacji, ponieważ dostarczają m.in. białka, magnezu, cynku, nienasyconych kwasów tłuszczowych, żelaza i tryptofanu. Możesz dodawać je do sałatek, domowych past kanapkowych lub twarożku, a także używać jako posypki do zup kremów.

Jakich produktów lepiej nie wybierać na kolację podczas starań o dziecko?

Nie ma listy produktów, które trzeba całkowicie wykluczyć wyłącznie dlatego, że starasz się o ciążę. Warto natomiast ograniczać częste spożywanie żywności wysokoprzetworzonej, dużych ilości produktów bogatych w cukry dodane i tłuszcze nasycone oraz izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Czy oprócz zdrowej kolacji warto suplementować melatoninę?

Nie każdy musi przyjmować melatoninę w formie syntetycznej. Można rozważyć jej suplementację m.in. w przypadku pracy zmianowej, jet lagu czy problemów z zasypianiem.

Facebook
LinkedIn
WhatsApp

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

Bibliografia:

  1. Jurczewska, Justyna, and Dorota Szostak-Węgierek. „The influence of diet on ovulation disorders in women—a narrative review.” Nutrients 14.8 (2022): 1556.
  2. Yang, J., Song, Y., Gaskins, A. J., Li, L. J., Huang, Z., Eriksson, J. G., … & Zhang, C. (2023). Mediterranean diet and female reproductive health over lifespan: a systematic review and meta-analysis. American journal of obstetrics and gynecology, 229(6), 617-631.
  3. Benny, P., Zhang, C., & Huang, Z. (2026). Impact of Diet, Nutrition and Lifestyle on Reproductive Health. Nutrients, 18(2), 227.
  4. Zuraikat, F. M., Wood, R. A., Barragán, R., & St-Onge, M. P. (2021). Sleep and diet: mounting evidence of a cyclical relationship. Annual review of nutrition, 41(1), 309-332.
  5. Bojanowska, M., & Kostecka, M. (2018). Dieta i styl życia jako czynniki wpływające na płodność. Kosmos, 67(2), 425-439. 
  6. Brzęczek, M., Słonka, K., & Hyla-Klekot, L. (2016). Melatonina–hormon o plejotropowym działaniu. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 12(2), 127-133.
  7. Binks, H., E. Vincent, G., Gupta, C., Irwin, C., & Khalesi, S. (2020). Effects of diet on sleep: a narrative review. Nutrients, 12(4), 936.
  8. Martín-Manchado, L., Sanchez-SanSegundo, M., Moya-Yeste, A. M., Hurtado-Sanchez, J. A., & Zaragoza-Martí, A. (2023). Influence of Adherence to the Mediterranean Diet on Assisted Reproductive Techniques Outcomes: A Systematic Review.
  9. Ferramosca, Alessandra, and Vincenzo Zara. „Diet and male fertility: the impact of nutrients and antioxidants on sperm energetic metabolism.” International journal of molecular sciences 23.5 (2022): 2542.
  10. Azizi, M., Peyvandi, S., Nikbakht, R., Setareh, J., Ahmadi, M., & Shahhosseini, Z. (2025). Determining the relationship between sleep quality and reproductive health issues in fertile and infertile men and women: A cross-sectional study. Sleep Medicine: X, 100151.
  11. Haufe, A., & Leeners, B. (2023). Sleep disturbances across a woman’s lifespan: what is the role of reproductive hormones?. Journal of the Endocrine Society, 7(5), bvad036.
  12. Andersen, M. L., Hachul, H., Ishikura, I. A., & Tufik, S. (2023). Sleep in women: a narrative review of hormonal influences, sex differences and health implications. Frontiers in Sleep, 2, 1271827.

 

Artykuł Dieta na płodność – co jeść na kolację podczas starań? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Suplement EGCG – scam czy hit przy chorobach kobiecych? https://kobiecastronadietetyki.pl/suplement-egcg-choroby-kobiece/ Thu, 20 Nov 2025 16:48:34 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12518 EGCG to główna katechina zielonej herbaty, która została przebadana m.in. pod kątem potencjalnego wspomagania leczenia różnych chorób, w tym schorzeń żeńskiego układu rozrodczego (mięśniaków macicy, zespołu policystycznych jajników – PMOS – dawniej PCOS, endometriozy).

Artykuł Suplement EGCG – scam czy hit przy chorobach kobiecych? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>
Picture of Autorka: dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Autorka: dr n. med. i n. o zdr. Paulina Nadzieja Górska

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.

Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.

📌 W skrócie:

Suplement EGCG – co zawiera, co to za składnik? EGCG to główna katechina zielonej herbaty, która została przebadana m.in. pod kątem potencjalnego wspomagania leczenia różnych chorób, w tym schorzeń żeńskiego układu rozrodczego (mięśniaków macicy, zespołu policystycznych jajników – PMOS – dawniej PCOS, endometriozy). EGCG może znacząco hamować angiogenezę, czyli proces tworzenia się nowych naczyń krwionośnych odżywiających ogniska endometriozy, a także ma działanie antyoksydacyjne (mocniejsze niż witamina C czy E), może zmniejszać objętość mięśniaków macicy, a także wspomagać proces unormowania masy ciała. Przeczytaj mój artykuł, aby dowiedzieć się więcej na temat EGCG i jego suplementacji.

W sprzedaży dostępnych jest wiele różnych suplementów diety, które mają wspomagać zdrowie i płodność kobiety. Wśród nich znajdziesz te, które mają w składzie tajemniczo wyglądający składnik EGCG. Co kryje się pod tym skrótem i czy suplement EGCG faktycznie może pomóc przy chorobie kobiecej, z którą się zmagasz?

Suplement EGCG – co zawiera, czym jest EGCG?

EGCG – co to? To główna katechina zielonej herbaty, czyli jednego z najpopularniejszych napojów na świecie. Duża popularność tego napoju wynika nie tylko z jego unikalnego smaku, ale i właściwości prozdrowotnych. Odpowiadają za nie różne związki obecne w zielonej herbacie – w dużej mierze EGCG, czyli galusan epigallokatechiny.
Jest to katechina, która została przebadana m.in. pod kątem potencjalnego wspomagania leczenia różnych chorób, w tym schorzeń żeńskiego układu rozrodczego (mięśniaków macicy, zespołu policystycznych jajników – PCOS, endometriozy). Jeśli należysz do kobiet, które się z nimi zmagają, możesz korzystać z cennych właściwości EGCG na różne sposoby – zarówno regularnie pijąc zieloną herbatę (najlepiej liściastą), jak i przyjmując suplement EGCG. Jednak, zanim zdecydujesz się na któryś z tych kroków (lub oba jednocześnie), warto poznać właściwości EGCG i wiedzieć, jak może Ci pomóc.

Właściwości EGCG, czyli o tym, dlaczego to jeden z popularniejszych składników suplementów dla kobiet

EGCG pozyskiwany z zielonej herbaty jest badany pod kątem profilaktyki i wspomagania leczenia różnych schorzeń. Możesz spotkać go również w suplementach diety dla kobiet z PCOS czy endometriozą.

Właściwości antyangiogenne, czyli STOP dostawom składników odżywczych do ognisk endometriozy

Angiogeneza to proces powstawania nowych naczyń krwionośnych z tych, które już istnieją. W niektórych przypadkach jest on bardzo potrzebny (np. podczas gojenia się ran), ale w innych może tylko szkodzić. Druga sytuacja ma miejsce m.in. w endometriozie, kiedy to nowe naczynia krwionośne są potrzebne do tworzenia się ognisk endometriozy. Właśnie dlatego we wspomaganiu leczenia tej choroby znajdują zastosowanie o właściwościach ANTYangiogennych. Jednym z nich jest EGCG z zielonej herbaty. 

EGCG może znacząco hamować angiogenezę, co wynika z różnych mechanizmów jego działania. Jednym z nich jest hamowanie VEGF, czyli czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, który odgrywa kluczową rolę w powstawaniu nowych naczyń krwionośnych.

Właściwości antyoksydacyjne – silniejsze niż mogłoby się wydawać

Galusan epigallokatechiny wykazuje również właściwości antyoksydacyjne, co oznacza, że zapobiega szkodliwemu działaniu nadmiaru wolnych rodników w organizmie. Sytuacja jest tu podoba do angiogenezy – wolne rodniki też są potrzebne (m.in. do przekazywania sygnałów międzykomórkowych), ale nie w nadmiarze. Taki problem obserwuje się np. u kobiet z endometriozą. Uznaje się, że stres oksydacyjny wywołany nadmiarem wolnych rodników może być związany z dolegliwościami bólowymi, będącymi jednym z głównych objawów tej choroby. W związku z tym do diety i planu suplementacji kobiet z endometriozą włącza się m.in. suplement EGCG. Co ciekawe, ma on silniejsze właściwości antyoksydacyjne niż popularna witamina C.

Katechiny mają wyższą zdolność antyoksydacyjną niż witaminy C i E. W rzeczywistości moc przeciwutleniająca jednej filiżanki zielonej herbaty została oszacowana na równoważną 100–200 mg czystego kwasu askorbinowego.

Stymulacja apoptozy, czyli zaprogramowanej śmierci komórki

Do właściwości EGCG, które decydują o tym, że jest to związek mający zastosowanie przy chorobach kobiecych, zalicza się również zdolność do stymulacji apoptozy. Jest to programowana śmierć komórki, będąca istotnym czynnikiem w rozwoju endometriozy. Dlaczego? Jej zaburzenia hamują usuwanie komórek, które przedostały się do jamy otrzewnej, co pozwala na ich przetrwanie, implantację, namnażanie się i tym samym prowadzi do powstawania stanów zapalnych oraz zrostów.

Suplement EGCG – scam czy hit przy chorobach kobiecych?

EGCG to dość częsty składnik suplementów diety dedykowanych dorosłym kobietom. Powyżej opisałam właściwości tej katechiny, po których można stwierdzić, że to HIT. Jednak dla jasności pokażę jeszcze, co mówią badania naukowe.

EGCG a mięśniaki macicy

Suplement EGCG został przebadany m.in. pod kątem możliwości jego zastosowania w przypadku mięśniaków macicy. Co pokazały badania naukowe?

  • Roshdy i in.: zmniejszenie objętości mięśniaków macicy i dolegliwości z nimi związanych, a także znacząca poprawa jakości życia. Interwencja: 800 mg ekstraktu z zielonej herbaty na dobę przez 4 miesiące.
  • Miriello i in.: znacząca poprawa bólu w miednicy i zmniejszenie unaczynienia mięśniaków macicy. Interwencja: 25 μg witaminy D + 150 mg EGCG + 5 mg witaminy B6 dwa razy dziennie przez 4 miesiące.

 

Mój komentarz:

Oba badania przyniosły obiecujące wyniki, ale ich wadą jest mała liczebność grupy badanej. Warto też zauważyć, że w jednym i drugim badaniu suplementacja EGCG trwała 4 miesiące. To pokazuje, że na efekty trzeba poczekać, zachowując systematyczność suplementacji. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że korzystne efekty dawała suplementacja nawet mniejszych dawek EGCG, ale przy połączeniu go z witaminą D i B6.

EGCG a PCOS (obecnie PMOS)

EGCG z zielonej herbaty może działać korzystnie nie tylko przy mięśniakach macicy, ale i PCOS.

  • Tehrani i in.: znaczący spadek BMI, obwodu talii i procentowej zawartości tkanki tłuszczowej, ale brak znaczącej różnicy w poziomach markerów stanu zapalnego (IL-6, CRP i TNF-α) między grupą badaną a kontrolną. Interwencja: 500 mg ekstraktu z zielonej herbaty przez 45 dni.

 

Mój komentarz:

Przytoczone badanie pokazuje, że suplementację EGCG można rozważać również, jeśli jednym z celów suplementacji jest wspomaganie procesu unormowania masy ciała. Jednak ponownie – liczebność grupy badanej nie była duża, a efekty obserwowano przy systematycznej suplementacji przez ponad miesiąc.

Co z badaniami wśród kobiet z endometriozą? Tu pojawia się pewien problem, bo faktycznie obserwuje się korzystne właściwości EGCG (patrz wyżej), które można wykorzystać we wspomaganiu leczenia tej choroby. Jednak badania zostały przeprowadzone na zwierzętach, przez co mają mniejszą wartość (jeśli ktoś z Was znalazł badanie kliniczne na ten temat, proszę o komentarz – zaktualizuję artykuł).

EGCG – podsumowanie i moje propozycje suplementów diety

EGCG jest obiecującym składnikiem pod względem korzyści zdrowotnych w leczeniu łagodnych zaburzeń ginekologicznych. Może on działać na kilka procesów zaangażowanych w patogenezę mięśniaków macicy i endometriozy, a także łagodzić objawy związane z PCOS. Jednak nie można stwierdzić jednoznacznie, że to HIT, ponieważ wciąż brakuje randomizowanych badań kontrolowanych przeprowadzonych na większych grupach kobiet. 

Suplement EGCG – moja opinia:

EGCG nie jest zazwyczaj suplementem “pierwszego rzutu”, który proponuję moim Pacjentkom z chorobami kobiecymi. Ze względu na ograniczone dowody dotyczące jego skuteczności oraz ryzyko podwyższenia stężenia aminotransferaz w surowicy przy dawkach równych lub większych niż 800 mg na dobę, zalecałabym ostrożność. Warto pomyśleć, czy faktycznie suplement EGCG jest niezbędny – szczególnie jeśli regularnie pijesz zieloną herbatę liściastą i/lub przyjmujesz już sporo leków / suplementów diety albo masz podwyższone stężenie aminotransferaz w surowicy. 

Jeśli zamierzasz zacząć suplementację, pamiętaj o wyborze odpowiednich suplementów diety (jest ich sporo, więc łatwo się pogubić). Osobiście polecam Ci 2 produkty – nie są to pewnie jedyne preparaty warte uwagi, ale akurat te udało mi się znaleźć (w razie czego zapytaj mnie o konkretny produkt w komentarzu):

 

W internecie nie brakuje sprzecznych informacji, przez które możesz wydać pieniądze na niewłaściwy suplement diety lub przyjmować go w nieodpowiedni sposób. Pozwól, że pomogę Ci uporządkować plan suplementacji, aby realnie wspomagał Twoje zdrowie i płodność – zapoznaj się z moją propozycją protokołu suplementacyjnego, dzięki któremu nie będziesz musiała zastanawiać się co suplementować, w jakich ilościach, jak długo i o jakiej porze dnia…

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ) dotyczące właściwości i suplementacji EGCG.

Gdzie występuje EGCG?

Źródłem tego związku jest nie tylko suplement EGCG, ale i napoje – przede wszystkim zielona herbata liściasta, ale i coraz popularniejsza w Polsce matcha. Druga z wymienionych, czyli japońska zielona herbata charakteryzuje się nawet wyższą zawartością EGCG niż herbata liściasta.

Czy EGCG może pomóc w endometriozie?

Mechanizmy działania EGCG są obiecujące – m.in. ograniczenie angiogenezy, proliferacji i procesów zapalnych – ale większość danych pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach. Aktualnie brakuje randomizowanych badań klinicznych potwierdzających skuteczność suplementacji EGCG we wspomaganiu leczenia endometriozy.

Ile EGCG dziennie można suplementować?

Ze względu na bezpieczeństwo szczególnej ostrożności wymagają wysokie dawki: EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) wskazuje na zwiększone ryzyko podwyższenia enzymów wątrobowych przy suplementacji ≥800 mg EGCG/dobę. W praktyce suplementacyjnej rozsądne jest unikanie wysokich dawek i wybieranie preparatów o jasno określonej zawartości EGCG.

Czy EGCG może uszkadzać wątrobę?

Rzadko, ale przede wszystkim w przypadku skoncentrowanych ekstraktów i wysokich ilości suplementów, EGCG może powodować wzrost ALT i AST, a w pojedynczych przypadkach uszkodzenie wątroby. Ryzyko jest znacznie mniejsze przy tradycyjnym spożyciu zielonej herbaty niż przy niewłaściwie zaplanowanej suplementacji.

Czy EGCG najlepiej przyjmować na czczo?

Suplement EGCG lepiej wchłania się, gdy jest przyjmowany na czczo. Jednak zachęcam, aby skonsultować tę kwestię ze specjalistą (tak samo, jak dawkowanie EGCG).

Czy EGCG jest lepsze niż picie zielonej herbaty?

Suplement EGCG charakteryzuje się określoną skoncentrowaną ilością tego związku. Jednak nie można powiedzieć, że zastępuje picie zielonej herbaty, bo należy pamiętać, że ma ona plusy, których nie ma preparat. Zielona herbata liściasta czy matcha pomaga dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Ponadto, dostarczając EGCG z naturalnych źródeł, istnieje niższe ryzyko przyjęcia zbyt dużych ilości tego składnika i potencjalnego uszkodzenia wątroby.

Czy suplement EGCG mogą przyjmować również w ciąży?

Warto skonsultować to z lekarzem, ale zalecałabym odstawienie preparatu z EGCG z kilku względów. Po pierwsze nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży. Po drugie EGCG może zmniejszać wchłanianie folianów, których odpowiednia podaż jest niezwykle ważna w ciąży – szczególnie w I trymestrze. Po trzecie – niewłaściwie prowadzona suplementacja i zbyt duże ilości EGCG mogą mieć niekorzystny wpływ na wątrobę.

Facebook
LinkedIn
WhatsApp

Ważna informacja

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.

Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.

Bibliografia:

  1. Roshdy E., Rajaratnam V., Maitra S., Sabry M., Allah A.S.A., Al-Hendy A. Treatment of symptomatic uterine fibroids with green tea extract: A pilot randomized controlled clinical study. Int. J. Womens Health. 2013;7:477–486.
  2. Porcaro G., Santamaria A., Giordano D., Angelozzi P. Vitamin D plus epigallocatechin gallate: A novel promising approach for uterine myomas. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci. 2020;24:3344–3351.
  3. Miriello D., Galanti F., Cignini P., Antonaci D., Schiavi M.C., Rago R., Tehrani H.G., Uterine fibroids treatment: Do we have new valid alternative? Experiencing the combination of vitamin D plus epigallocatechin gallate in childbearing age affected women. Eur. Rev. Med. Pharmacol. Sci. 2021;25:2843–2851.
  4. Allahdadian M., Zarre F., Ranjbar H., Allahdadian F. Effect of green tea on metabolic and hormonal aspect of polycystic ovarian syndrome in overweight and obese women suffering from polycystic ovarian syndrome: A clinical trial. J. Educ. Health Promot. 2017;6:36.
  5. Mombaini E., Jafarirad S., Husain D., Haghighizadeh M.H., Padfar P. The impact of green tea supplementation on anthropometric indices and inflammatory cytokines in women with polycystic ovary syndrome. Phytother. Res. 2017
  6. Hazimeh, D., Massoud, G., Parish, M., Singh, B., Segars, J., & Islam, M. S. (2023). Green Tea and Benign Gynecologic Disorders: A New Trick for An Old Beverage?. Nutrients, 15(6), 1439. 
  7. Żuchnik, O., Szydłowska, J., Gładysz, K., Kwiatkowski, P., Szydłowski, M., Kłos, A., … & Król, O. (2022). Consumption of green tea-potential health benefits Spożycie zielonej herbaty-potencjalne korzyści zdrowotne.
  8. Markowska, A., Kojs, Z., Antoszczak, M., Markowska, J., & Huczyński, A. (2025). Epigallocatechin gallate as a potential therapeutic agent in endometriosis: a narrative review. Nutrients, 17(13), 2068.
  9. Sanlier, N. T., Turkoglu, İ., Sacinti, K. G., & Sanlier, N. (2025). Therapeutic potential of epigallocatechin gallate in gynecologic cancer, endometriosis, polycystic ovary syndrome: a mechanistic and translational perspective. Frontiers in Nutrition, 12, 1746959.
  10. Wójtowicz, M., Małek, P., & Olszanecka-Glinianowicz, M. (2026). The role of dietary supplements in the treatment of endometriosis: A critical review. Nutrients, 18(8), 1274.
  11. Siblini, H., Al-Hendy, A., Segars, J., González, F., Taylor, H. S., Singh, B., … & Zhang, H. (2023). Assessing the hepatic safety of epigallocatechin gallate (EGCG) in reproductive-aged women. Nutrients, 15(2), 320.
  12. Mhatre, D., Jadhav, T., Shirodkar, S., & Doshi, G. (2026). Natural Products Targeting Oxidative Stress–Inflammation Crosstalk in Endometriosis. American Journal of Reproductive Immunology, 96(1), e70293.

Artykuł Suplement EGCG – scam czy hit przy chorobach kobiecych? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Viralowe produkty na jesień, które nie są dobre dla gospodarki hormonalnej kobiet https://kobiecastronadietetyki.pl/viraloweprodukty-gospodarka-hormonalna-kobiet/ Sat, 25 Oct 2025 15:10:14 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12510 Jesień pachnie dynią, korzennymi przyprawami, grzybami – przynajmniej dla mnie. Jednak gdy przeglądam popularne platformy typu Instagram czy TikTok widzę, że każdy definiuje dietę jesienną nieco inaczej. Niektóre produkty mają moje aprobatę. Za to inne – uważam, że o ile wyglądają bardzo kusząco, nie są zbyt dobre dla gospodarki hormonalnej kobiet. Co to za viralowe […]

Artykuł Viralowe produkty na jesień, które nie są dobre dla gospodarki hormonalnej kobiet pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Jesień pachnie dynią, korzennymi przyprawami, grzybami – przynajmniej dla mnie. Jednak gdy przeglądam popularne platformy typu Instagram czy TikTok widzę, że każdy definiuje dietę jesienną nieco inaczej. Niektóre produkty mają moje aprobatę. Za to inne – uważam, że o ile wyglądają bardzo kusząco, nie są zbyt dobre dla gospodarki hormonalnej kobiet. Co to za viralowe produkty?

Gospodarka hormonalna kobiet lubi produkty z prostym składem!

Hormony u kobiet lubią produkty z prostym składem. Im krótsza lista składników, tym lepiej. Pamiętaj też o jeszcze jednej ważnej rzeczy – nie tylko ilość, ale i kolejność składników jest istotna. Producent wymienia je w kolejności malejącej, czyli te, które są pierwsze na liście stanowią większość składu.

Dieta jesienna – viralowe produkty, których nie lubi gospodarka hormonalna kobiet

Jakie viralowe produkty jesienne pokochał internet, ale niekoniecznie polubi je Twoja gospodarka hormonalna?

Mleko roślinne do pumpkin spice latte dosładzane cukrem

Gdyby jeszcze ktoś nie słyszał o tym napoju, już tłumaczę. Pumpkin spice latte to jesienny napój kawowy na bazie espresso, mleka i syropu lub puree dyniowego z dodatkiem przypraw korzennych. Na pierwszy rzut oka nie wygląda to, aż tak źle (o ile zamieni się syrop na puree dyniowe), ale w rzeczywistości nie jest już tak różowo.

Pumpkin spice latte daje duże pole do popisu, jeśli chodzi o dodatki, których nie lubi gospodarka hormonalna kobiet. Co więcej, niektóre kobiety o tym zapominają – nie raz podczas konsultacji dietetycznych spotkałam się ze zdziwieniem, że wypytuję o napoje. Tymczasem warto pamiętać, że nie tylko tzw. produkty stałe są źródłem cukru, izomerów trans kwasów tłuszczowych czy innych składników, które należy ograniczyć do minimum w diecie przeciwzapalnej.

Jeśli chodzi o pumpkin spice latte problemem może być dodatek syropu i wybór niewłaściwego mleka. Skupię się na mleku roślinnym – tu mogę przyczepić się przede wszystkim do dodatku cukru oraz braku wzbogacenia w wapń czy witaminy (szczególnie, jeśli eliminujesz nabiał i musisz dostarczać wapń głównie z produktów roślinnych czy tych, które są w niego wzbogacone).

Do pumpkin spice latte można użyć różnych mlek roślinnych. Jednym z najpopularniejszych wyborów jest owsiane, stąd poniższe wskazówki.

Mleka owsiane bez dodatku cukru, wzbogacone w wapń i witaminy to np.:

  • Inka napój owsiany z wapniem i witaminami (dostępne m.in. w Rossmannie)
  • PIĄTNICA Roślinna Napój owsiany
  • Nutri Vege Owies Napój roślinny klasyczny bez cukru (dostępny w Lidlu)
  • Go Vege Barista owies 1 l (dostępny w Biedronce)

Mleka owsiane, których lepiej unikać:

  • ALPRO Barista Napój owsiano-sojowy o smaku karmelowym (cukier i aromaty w składzie)
  • ALPRO Barista Napój owsiano-sojowy o smaku bułeczki cynamonowej (dosładzany cukrem)

Jeśli chcesz zrobić kawę z lekko orzechową nutą, ciekawą propozycją jest również TYMBARK Just Plants Napój owsiano-orzechowy z dodatkiem Wapnia i Witamin

Dyniowe syropy korzenne

Kolejny viralowy produkt, który zalecam używać tylko okazjonalnie to dyniowe syropy korzenne. Dlaczego? Podaję przykładowy skład:

Jak widzisz, już na pierwszym miejscu jest cukier. Oznacza to, że znajduje się tu w największych ilościach. Dalej wcale nie jest lepiej, bo w składzie występuje karmel czy substancja konserwująca (E202).

Alternatywą dla kupnego syropu może być taki, który zrobisz samodzielnie. Potrzebujesz do tego dyni, zamiennika cukru (np. stewii, erytrytolu – z tym drugim uważaj przy IBS czy SIBO), ekstraktu waniliowego i różnych przypraw (m.in. cynamonu, goździków, kardamonu, imbiru).

Herbatki o smaku grzańca

Niektóre herbatki o smaku grzańca wypadają całkiem nieźle, choć zawsze powtarzam, że gospodarka hormonalna kobiet nie przepada za herbatami w torebkach ekspresowych. Wynika to m.in. z tego, że mogą uwalniać się z nich niemałe ilości mikroplastiku.

Poza tym w niektórych herbatkach o smaku grzańca znajdują się zamienniki cukru, które budzą kontrowersje np. aspartam czy cyklaminian sodu.


Jeśli masz ochotę na rozgrzewającą herbatkę, lepiej wypróbuj którąś z przepisu podanego w moim artykule: Jesienne Herbaty – Przepisy Dla Kobiet Na Diecie Przeciwzapalnej

Hormony u kobiet lubią jak najmniej przetworzone produkty. Niezależnie od pory roku. Dlatego zachęcam Cię, żeby jesienią korzystać z mniej słodkich i syntetycznych źródeł rozgrzewających, aromatycznych czy korzennych składników. Dobrym wyborem będą chociażby napary z herbaty zielonej czy ziół z dodatkiem goździków, imbiru czy cynamonu, a także desery o smaku pomarańczy, dyni, orzechów i korzennych przypraw.

Najczęściej kupowane produkty

Artykuł Viralowe produkty na jesień, które nie są dobre dla gospodarki hormonalnej kobiet pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Jesienne herbaty – przepisy dla kobiet na diecie przeciwzapalnej https://kobiecastronadietetyki.pl/jesienne-herbaty-przepisy-dla-kobiet/ Tue, 14 Oct 2025 23:03:17 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12501 Jesienne herbaty to absolutny hit i symbol jesieni! Roztaczają piękny aromat, rozgrzewają i „otulają” w chłodne, jesienne wieczory. Jednak co najważniejsze – mogą być też cennym napojem dla kobiecego zdrowia i płodności. Oczywiście pod warunkiem, że dodasz do nich coś innego niż cukier. Tylko co?! Przeczytaj mój artykuł i zainspiruj się kilkoma pomysłami. Jesienne herbaty […]

Artykuł Jesienne herbaty – przepisy dla kobiet na diecie przeciwzapalnej pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Jesienne herbaty to absolutny hit i symbol jesieni! Roztaczają piękny aromat, rozgrzewają i „otulają” w chłodne, jesienne wieczory. Jednak co najważniejsze – mogą być też cennym napojem dla kobiecego zdrowia i płodności. Oczywiście pod warunkiem, że dodasz do nich coś innego niż cukier. Tylko co?! Przeczytaj mój artykuł i zainspiruj się kilkoma pomysłami.

Jesienne herbaty – przepisy na dobry początek dnia

Zacznę od przepisów na jesienne herbaty, które pomogą Ci dobrze zacząć dzień (jesienią wcale nie jest to takie łatwe).

Imbirowo-cytrusowa herbata z kurkumą

Składniki:

  • 1 łyżka świeżo startego imbiru
  • 1 mały kawałek świeżej kurkumy (lub ½ łyżeczki sproszkowanej)
  • świeżo wyciśnięty sok z cytryny
  • kilka listków świeżej mięty
  • szczypta pieprzu czarnego (najlepiej świeżo zmielonego)
  • 1 łyżeczka stewii, erytrytolu lub ksylitolu

Przygotowanie:

  1. Imbir i kurkumę pokrój w cienkie plasterki.
  2. Zalej szklanką wrzątku, dodaj zamiennik cukru i pieprz, a następnie dokładnie wymieszaj.
  3. Parz pod przykryciem przez około 10 minut, potem dodaj miętę i sok z cytryny.
  4. Przecedź i pij na ciepło.

Jesienna herbata z dziką różą i cynamonem

Składniki:

  • 1 łyżka suszonych owoców dzikiej róży
  • kawałek laski cynamonu (lub ½ łyżeczki sproszkowanego cynamonu)
  • 3-4 goździki
  • 1 łyżeczka herbaty zielonej liściastej

Przygotowanie:

  1. Zalej wszystkie składniki oprócz owoców dzikiej róży szklanką wrzątku.
  2. Parz pod przykryciem przez około 10-12 minut. Przed podaniem dodaj owoce dzikiej róży.

Jesienne herbaty – przepisy na ukojenie pod koniec dnia

Skoro były przepisy na jesienne herbaty, które pozwolą Ci zacząć dzień z nową energią, czas na herbatki sprawiające, że końcówka dnia też będzie udana. Co ważne, są to gorące napoje, które ułatwią Ci zasypianie – warto pamiętać, że odpowiednia ilość snu jest niezwykle ważna dla kobiecego zdrowia i płodności (więcej na ten temat napisałam w innym artykule blogowym pt. Herbaty Na Dobry Sen – Czy Pomagają Przywrócić Owulację?)

Kojąca herbata rumiankowa z imbirową nutą

Składniki:

  • 1 łyżka suszonych kwiatów rumianku (możesz zamówić bez wychodzenia z domu za niecałe 12 zł np. na stronie Zielarz Polski – z kodem PAULINA8 masz zniżkę, współpraca reklamowa)
  • 2-3 plasterki świeżego imbiru
  • ½ łyżeczki kurkumy w proszku (lub mały kawałek świeżej kurkumy)
  • szczypta cynamonu
  • 1 łyżeczka stewii, erytrytolu lub ksylitolu

Przygotowanie:

  1. Do kubka wsyp rumianek, imbir, kurkumę i cynamon.
  2. Zalej całość szklanką wrzątku i parz pod przykryciem przez około 15 minut.
  3. Przecedź napar, opcjonalnie dodaj zamiennik cukru i dokładnie wymieszaj.

Uspokajająca herbata z melisą, żurawiną i gruszką

Składniki:

  • 1 łyżka suszonych liści melisy
  • 1 łyżka suszonej żurawiny bez cukru (lub kilka świeżych owoców)
  • 2-3 plasterki świeżej gruszki (dla naturalnej słodyczy)

Przygotowanie:

  1. Do dzbanka wsyp melisę, zalej szklanką wrzątku i parz pod przykryciem przez około 15 minut
  2. Na koniec dodaj żurawinę i plasterki gruszki.

Jesienne herbatki mogą spełniać różne zadania. Jak widzisz, nie zawsze muszą powstawać na bazie klasycznej czarnej herbaty. Warto próbować nowych smaków i przygotowywać takie rozgrzewające napoje np. na herbacie zielonej liściastej czy ziołach o różnych właściwościach.

Najczęściej kupowane produkty

Artykuł Jesienne herbaty – przepisy dla kobiet na diecie przeciwzapalnej pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Herbaty na dobry sen – czy pomagają przywrócić owulację? https://kobiecastronadietetyki.pl/herbaty-na-dobry-sen-owulacja/ Sun, 05 Oct 2025 12:40:41 +0000 https://kobiecastronadietetyki.pl/?p=12494 Herbaty na dobry sen, jak sama nazwa wskazuje, mają ułatwiać zasypianie. W takim razie skąd pomysł, że pomagają również przy problemach z owulacją? Przeczytaj mój artykuł, aby poznać odpowiedź na to pytanie, a także dowiedzieć się, co to znaczy DOBRA herbata na sen. Skąd pomysł, że herbaty na dobry sen mogą też przywrócić owulację? Herbaty […]

Artykuł Herbaty na dobry sen – czy pomagają przywrócić owulację? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]> Herbaty na dobry sen, jak sama nazwa wskazuje, mają ułatwiać zasypianie. W takim razie skąd pomysł, że pomagają również przy problemach z owulacją? Przeczytaj mój artykuł, aby poznać odpowiedź na to pytanie, a także dowiedzieć się, co to znaczy DOBRA herbata na sen.

Skąd pomysł, że herbaty na dobry sen mogą też przywrócić owulację?

Herbaty na dobry sen mogą pomóc w zaburzeniach owulacji w pośredni sposób. Niedostateczna ilość snu, wybudzanie się w nocy i inne problemy ze snem są stresorami dla Twojego organizmu. Powodują zwiększenie wydzielania kortyzolu, czyli hormonu stresu. Jego nadmierna ilość zaburza funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-jajniki i tym samym może prowadzić do zaburzeń owulacji. 

Kolejną kwestią jest to, że niedostateczna ilość snu przyczynia się do zwiększenia poziomu hormonu głodu (greliny) i jednocześnie zmniejszenia poziomu hormonu sytości (leptyny). Tym samym sprzyja podjadaniu i spożywaniu nadmiernej ilości energii w stosunku do zapotrzebowania organizmu. To już prosta droga do otyłości, która jest jedną z przyczyn zaburzeń owulacji:

Normalizacja cyklu menstruacyjnego i owulacji może nastąpić przy zmniejszeniu masy ciała już o 5% w stosunku do wartości wyjściowej.

Badawy A, Elnashar A. Treatment options for polycystic ovary syndrome. Int J Womens Health. 2011 Feb 8;3:25-35.

Podsumowując, herbaty ziołowe uspokajające mogą pomóc przywrócić owulację, ponieważ ułatwiają zasypianie i tym samym pomagają zadbać o odpowiednią długość snu. Jest to ważne zarówno z punktu widzenia równowagi hormonalnej na linii podwzgórze-przysadka-jajniki i podwzgórze-przysadka-nadnercza, jak i utrzymania prawidłowej masy ciała.

Herbaty ziołowe mieszanki – jakich ziół w nich szukać, jeśli masz problemy ze snem?

Tyle tytułem wstępu na temat tego, jak herbaty ziołowe na sen mogą pomóc przy problemach z owulacją. Teraz czas na praktykę i odpowiedź na pytanie, o to jakich ziół szukać w mieszankach herbat ziołowych, aby faktycznie ułatwiały zasypianie i wspomogły przywrócenie owulacji.

Rumianek pospolity (kwiat)

Chyba nie trzeba go nikomu przedstawiać, bo jest to bardzo popularna roślina w Polsce. Może być stosowana zarówno w formie zewnętrznej (np. jako rumiankowe okłady na oczy), jak i wewnętrznej. 

Rumianek pospolity może pomóc przy problemach z zasypianiem, ponieważ ma działanie delikatnie uspokajające. Co więcej, jest naturalnym sposobem na zmniejszenie bólu menstruacyjnego – może okazać się pomocy, jeśli podczas miesiączki trudniej Ci zasnąć ze względu na dolegliwości bólowe.

Do tego rumianek pospolity może być dobrym wyborem, jeśli masz chorobę wrzodową żołądka – wspomaga regenerację jego błony śluzowej.

Melisa lekarska (liść)

Tu nie ma zaskoczenia, bo o uspokajających właściwościach melisy lekarskiej mówi się bardzo dużo. Jednak rzadziej wspomina się o tym, że podobnie jak rumianek pospolity może pomóc przy problemach z zasypianiem spowodowanych bólem menstruacyjnym czy dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi.

Melisa lekarska jest szczególnie pomocna w fazie lutealnej, podczas której mogą pojawić się objawy PMS. W jednym z badań zaobserwowano, że przyjmowanie kapsułek z 500 mg sproszkowanych liści melisy 2 razy dziennie przez 2 kolejne cykle menstruacyjne, spowodowało zmniejszenie nasilenia objawów PMS (zarówno w pierwszym, jak i drugim miesiącu suplementacji).

Mirghafourvand, Mojgan, et al. „The efficacy of lemon balm (Melissa officinalis L.) alone and combined with lemon balm—Nepeta menthoides on premenstrual syndrome and quality of life among students: a randomized controlled trial.” Journal of Herbal Medicine 6.3 (2016): 142-148.

Przeczytaj również mój artykuł: Czy Dieta Może Łagodzić Zespół Napięcia Przedmiesiączkowego?

Lawenda wąskolistna (kwiat)

Lawenda wąskolistna (inaczej lekarska) to również popularny składnik herbat na dobry sen, ponieważ działa rozluźniająco i uspokajająco. Poza tym wspomaga proces trawienia, więc może być deską ratunkową, jeśli zjesz coś “ciężkiego” na kolację lub spóźnisz się z ostatnim posiłkiem przed snem i masz problem z zaśnięciem.

Badania pokazują, że lawenda wąskolistna może być pomocna również przy depresji. W jednym z nich oceniano efekt współdziałania leku z wysuszonymi kwiatami z lawendy z lekiem przeciwdepresyjnym (citalopramem). Pacjenci ze stwierdzonymi objawami depresji zostali podzieleni na 2 grupy. Jedna z nich otrzymywała 2 razy dziennie lek z 5 g suszu z kwiatów lawendy i 20 mg citalopramu. Z kolei druga dostawała 20 mg citalopramu i placebo. Stan pacjentów oceniano po 4 i 8 tygodniach – lepszy efekt przeciwdepresyjny zaobserwowano w grupie przyjmującej lek z wysuszonymi kwiatami lawendy i citalopram.

Parvin N, Farzaneh S, Nikfarjam M i wsp. The effect of La- vandula angustifolia in the treatment of depression. Eur Psy- chiatr 2011; 26(Suppl):624.

Kozłek lekarski

Nazywany jest również “walerianą lekarską”. Jego mechanizm działania związany jest m.in. ze stymulowaniem uwalniania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) z zakończeń nerwowych – głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym. 

Warto wiedzieć, że herbaty ziołowe uspokajające z kozłkiem lekarskim mogą pomóc przy stanach lękowych czy depresyjnych.

Kozłek lekarski wykazuje pozytywne działanie nie tylko solo, ale i w połączeniu z innymi ziołami o właściwościach uspokajających np. melisą lekarską czy chmielem zwyczajnym. Jednak należy pamiętać, aby nie stosować go dłużej niż miesiąc, ponieważ długotrwałe przyjmowanie może powodować np. bóle brzucha i mdłości.

Herbaty ziołowe sypane czy w torebkach – które z nich wybrać i dlaczego?

Zawsze zachęcam moje Pacjentki do tego, aby wybierały herbaty ziołowe sypane, a nie takie w torebkach ekspresowych. Po pierwsze nie do końca wiadomo, co dokładnie znajduje się w takiej torebce, bo nie można ocenić produktu “gołym okiem”. Po drugie torebki ekspresowe stanowią pewną barierę fizyczną, która utrudnia przenikanie cennych składników do naparu. Poza tym herbaty ziołowe liściaste są lepszym wyborem, ponieważ podczas parzenia herbaty w torebce może uwalniać się mikroplastik (i to w niemałych ilościach). Poza tym niektóre z takich torebek są chlorowane, co też ma negatywny wpływ na zdrowie i płodność.

tablet a wokół niego gałązki lawendy i filiżanka z herbatą

Ebook Kobiecy Zielnik

Zmagasz się z bolesnymi miesiączkami, PMS, trudnościami z zajściem w ciążę, dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi i interesują Cię zioła dla kobiet, które mogą pomóc?

Jednak, gdy patrzysz na książki na temat ziół, wszystkie wydają Ci się przestarzałe i napisane nieprzystępnym językiem?

Kobiecy Zielnik to ebook, który jest odpowiedzią na Twoje dylematy dotyczące zakupu, stosowania i właściwości ziół!

Znajdziesz w nim:

🌿145 stron praktycznych wskazówek podzielonych na 5 rozdziałów;

🌿2 bonusy;

🌿 przystępny język (bez skomplikowanych wzorów i nazw chemicznych itp.);

🌿 praktyczne wskazówki dotyczące zakupu, przygotowywania, samodzielnego zbierania i suszenia ziół;

🌿 protokoły ziołowe, czyli lista ziół pomocnych przy: dominacji estrogenowej, niskim AMH, bolesnych i obfitych miesiączkach, insulinooporności, PMS, wtórnym zaniku miesiączki, hiperprolaktynemii;

🌿 szczegółowy opis 15 ziół przyjaznych kobiecemu zdrowiu i płodności;

To kompleksowy poradnik dla kobiet, które chcą korzystać z ziół świadomie, bezpiecznie i bez konieczności przeszukiwania dziesiątek niesprawdzonych źródeł.

Herbaty ziołowe mieszanki liściaste – moje polecenia

Herbaty ziołowe – które warto pić? Wybór jest bardzo duży, więc oto kilka moich poleceń:

  • Mieszanka ziołowa BIO od EndoMe – opracowaniem jej składu zajęłam się osobiście. Nazwałam ją “mieszanką na objawy PMS”. Jednak ze względu na kompozycję ziół o właściwościach uspokajających możesz stosować ją również przy problemach z zasypianiem, które nie są spowodowane PMS. 
  • Borówkowy Spokój Mieszanka Owocowo-Ziołowa – dobra propozycja dla tych, którzy nie przepadają za smakiem ziół, ale chcą korzystać z ich cennych właściwości. W tej herbacie zastosowano sprytne połączenie melisy lekarskiej z liofilizowanymi owocami (borówką i gruszką) oraz kwiatem jaśminu.
  • Pojedyncze zioła (np. kwiat rumianku pospolitego, liść melisy lekarskiej) – nie musisz stosować od razu całej mieszanki ziół. Możesz postawić na jedno, ulubione zioło np. delikatny rumianek pospolity. Pojedyncze zioła w formie sypanej znajdziesz zarówno w aptekach czy sklepach zielarskich, jak i sklepach internetowych. Moim sprawdzonym miejscem jest sklep Zielarz Polski, który pracuje z fitoterapeutami (z kodem PAULINA8 masz zniżkę).


Na koniec chciałabym dodać jedną WAŻNĄ rzecz – zioła są wspaniałym darem od natury, z którego warto korzystać. Jednocześnie trzeba pamiętać, że istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania ziół (chociażby nadwrażliwość na niektóre grupy roślin). Należy też mieć na uwadze, że zioła nie powinny być łączone z lekami. Zaleca się przynajmniej 2-godzinny odstęp (w niektórych przypadkach konieczne jest odstawienie pewnych ziół). W związku z tym zawsze warto skonsultować chęć wprowadzenia ziół ze specjalistą. 

Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej na temat wpływu ziół na kobiece zdrowie i płodność, polecam Ci mój ebook Kobiecy Zielnik. Znajdziesz w nim ponad 100 stron praktycznych wskazówek. Dowiesz się m.in. jakie zioła sprawdzają się przy konkretnych kobiecych problemach (np. PMS, niskim AMH, bolesnych miesiączkach, dominacji estrogenowej). Po przeczytaniu ebooka będziesz wiedziała też, jak stosować zioła zgodnie z fazą cyklu czy na co zwrócić uwagę podczas kupowania mieszanek herbat ziołowych.

Herbaty na dobry sen – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Poniżej podaję odpowiedzi na jedne z najczęstszych pytań dotyczących stosowania herbat ziołowych uspokajających.

Czy herbaty na dobry sen naprawdę mogą pomóc przywrócić owulację?

Tak, pośrednio mogą. Jeśli problemy z owulacją wynikają z długotrwałego stresu, zaburzeń snu i podwyższonego kortyzonu, regularne picie ziół uspokajających może pomóc „wyciszyć” układ nerwowy i przywrócić równowagę hormonalną.

Ile razy dziennie pić herbatę na dobry sen, aby wspomóc owulację?

Zazwyczaj wystarczy wypić 1-2 filiżanki dziennie (najlepiej wieczorem), aby wyciszyć organizm i poprawić jakość snu. Jednak za każdym razem, gdy włączasz nowe mieszanki ziołowe, czy pojedyncze zioło warto zapoznać się z zaleceniami producenta.

Kiedy wypić herbatę na sen?

Herbatę na dobry sen najlepiej wypić w godzinach wieczornych. Nie ma tu sztywnych zasad dotyczących godzin, ale chciałabym Ci coś zasugerować. Po pierwsze pamiętaj o odpowiednim odstępie pomiędzy ziołami a lekami czy niektórymi suplementami diety (np. z żelazem) – odczekaj minimum 2 godziny. Po drugie nie pij herbaty tuż przed snem, bo może prowadzić to do wybudzania się z powodu potrzeby skorzystania z toalety.

Bibliografia

  1. Badawy A, Elnashar A. Treatment options for polycystic ovary syndrome. Int J Womens Health. 2011 Feb 8;3:25-35. 
  2. Mirghafourvand, Mojgan, et al. „The efficacy of lemon balm (Melissa officinalis L.) alone and combined with lemon balm—Nepeta menthoides on premenstrual syndrome and quality of life among students: a randomized controlled trial.” Journal of Herbal Medicine 6.3 (2016): 142-148.
  3. Parvin N, Farzaneh S, Nikfarjam M i wsp. The effect of La- vandula angustifolia in the treatment of depression. Eur Psy- chiatr 2011; 26(Suppl):624.
  4. Dobros, Natalia. „Zioła o działaniu uspokajającym i przeciwdepresyjnym.” Post Fitoter 18.3 (2017): 215-22.

Artykuł Herbaty na dobry sen – czy pomagają przywrócić owulację? pochodzi z serwisu dr Paulina Górska.

]]>