Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.
Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.
📌 W skrócie:
Suplement EGCG – co zawiera, co to za składnik? EGCG to główna katechina zielonej herbaty, która została przebadana m.in. pod kątem potencjalnego wspomagania leczenia różnych chorób, w tym schorzeń żeńskiego układu rozrodczego (mięśniaków macicy, zespołu policystycznych jajników – PMOS – dawniej PCOS, endometriozy). EGCG może znacząco hamować angiogenezę, czyli proces tworzenia się nowych naczyń krwionośnych odżywiających ogniska endometriozy, a także ma działanie antyoksydacyjne (mocniejsze niż witamina C czy E), może zmniejszać objętość mięśniaków macicy, a także wspomagać proces unormowania masy ciała. Przeczytaj mój artykuł, aby dowiedzieć się więcej na temat EGCG i jego suplementacji.
W sprzedaży dostępnych jest wiele różnych suplementów diety, które mają wspomagać zdrowie i płodność kobiety. Wśród nich znajdziesz te, które mają w składzie tajemniczo wyglądający składnik EGCG. Co kryje się pod tym skrótem i czy suplement EGCG faktycznie może pomóc przy chorobie kobiecej, z którą się zmagasz?
EGCG – co to? To główna katechina zielonej herbaty, czyli jednego z najpopularniejszych napojów na świecie. Duża popularność tego napoju wynika nie tylko z jego unikalnego smaku, ale i właściwości prozdrowotnych. Odpowiadają za nie różne związki obecne w zielonej herbacie – w dużej mierze EGCG, czyli galusan epigallokatechiny.
Jest to katechina, która została przebadana m.in. pod kątem potencjalnego wspomagania leczenia różnych chorób, w tym schorzeń żeńskiego układu rozrodczego (mięśniaków macicy, zespołu policystycznych jajników – PCOS, endometriozy). Jeśli należysz do kobiet, które się z nimi zmagają, możesz korzystać z cennych właściwości EGCG na różne sposoby – zarówno regularnie pijąc zieloną herbatę (najlepiej liściastą), jak i przyjmując suplement EGCG. Jednak, zanim zdecydujesz się na któryś z tych kroków (lub oba jednocześnie), warto poznać właściwości EGCG i wiedzieć, jak może Ci pomóc.
EGCG pozyskiwany z zielonej herbaty jest badany pod kątem profilaktyki i wspomagania leczenia różnych schorzeń. Możesz spotkać go również w suplementach diety dla kobiet z PCOS czy endometriozą.
Angiogeneza to proces powstawania nowych naczyń krwionośnych z tych, które już istnieją. W niektórych przypadkach jest on bardzo potrzebny (np. podczas gojenia się ran), ale w innych może tylko szkodzić. Druga sytuacja ma miejsce m.in. w endometriozie, kiedy to nowe naczynia krwionośne są potrzebne do tworzenia się ognisk endometriozy. Właśnie dlatego we wspomaganiu leczenia tej choroby znajdują zastosowanie o właściwościach ANTYangiogennych. Jednym z nich jest EGCG z zielonej herbaty.
EGCG może znacząco hamować angiogenezę, co wynika z różnych mechanizmów jego działania. Jednym z nich jest hamowanie VEGF, czyli czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, który odgrywa kluczową rolę w powstawaniu nowych naczyń krwionośnych.
Galusan epigallokatechiny wykazuje również właściwości antyoksydacyjne, co oznacza, że zapobiega szkodliwemu działaniu nadmiaru wolnych rodników w organizmie. Sytuacja jest tu podoba do angiogenezy – wolne rodniki też są potrzebne (m.in. do przekazywania sygnałów międzykomórkowych), ale nie w nadmiarze. Taki problem obserwuje się np. u kobiet z endometriozą. Uznaje się, że stres oksydacyjny wywołany nadmiarem wolnych rodników może być związany z dolegliwościami bólowymi, będącymi jednym z głównych objawów tej choroby. W związku z tym do diety i planu suplementacji kobiet z endometriozą włącza się m.in. suplement EGCG. Co ciekawe, ma on silniejsze właściwości antyoksydacyjne niż popularna witamina C.
| Katechiny mają wyższą zdolność antyoksydacyjną niż witaminy C i E. W rzeczywistości moc przeciwutleniająca jednej filiżanki zielonej herbaty została oszacowana na równoważną 100–200 mg czystego kwasu askorbinowego. |
Do właściwości EGCG, które decydują o tym, że jest to związek mający zastosowanie przy chorobach kobiecych, zalicza się również zdolność do stymulacji apoptozy. Jest to programowana śmierć komórki, będąca istotnym czynnikiem w rozwoju endometriozy. Dlaczego? Jej zaburzenia hamują usuwanie komórek, które przedostały się do jamy otrzewnej, co pozwala na ich przetrwanie, implantację, namnażanie się i tym samym prowadzi do powstawania stanów zapalnych oraz zrostów.
EGCG to dość częsty składnik suplementów diety dedykowanych dorosłym kobietom. Powyżej opisałam właściwości tej katechiny, po których można stwierdzić, że to HIT. Jednak dla jasności pokażę jeszcze, co mówią badania naukowe.
Suplement EGCG został przebadany m.in. pod kątem możliwości jego zastosowania w przypadku mięśniaków macicy. Co pokazały badania naukowe?
| Mój komentarz: Oba badania przyniosły obiecujące wyniki, ale ich wadą jest mała liczebność grupy badanej. Warto też zauważyć, że w jednym i drugim badaniu suplementacja EGCG trwała 4 miesiące. To pokazuje, że na efekty trzeba poczekać, zachowując systematyczność suplementacji. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że korzystne efekty dawała suplementacja nawet mniejszych dawek EGCG, ale przy połączeniu go z witaminą D i B6. |
EGCG z zielonej herbaty może działać korzystnie nie tylko przy mięśniakach macicy, ale i PCOS.
| Mój komentarz: Przytoczone badanie pokazuje, że suplementację EGCG można rozważać również, jeśli jednym z celów suplementacji jest wspomaganie procesu unormowania masy ciała. Jednak ponownie – liczebność grupy badanej nie była duża, a efekty obserwowano przy systematycznej suplementacji przez ponad miesiąc. |
Co z badaniami wśród kobiet z endometriozą? Tu pojawia się pewien problem, bo faktycznie obserwuje się korzystne właściwości EGCG (patrz wyżej), które można wykorzystać we wspomaganiu leczenia tej choroby. Jednak badania zostały przeprowadzone na zwierzętach, przez co mają mniejszą wartość (jeśli ktoś z Was znalazł badanie kliniczne na ten temat, proszę o komentarz – zaktualizuję artykuł).
EGCG jest obiecującym składnikiem pod względem korzyści zdrowotnych w leczeniu łagodnych zaburzeń ginekologicznych. Może on działać na kilka procesów zaangażowanych w patogenezę mięśniaków macicy i endometriozy, a także łagodzić objawy związane z PCOS. Jednak nie można stwierdzić jednoznacznie, że to HIT, ponieważ wciąż brakuje randomizowanych badań kontrolowanych przeprowadzonych na większych grupach kobiet.
EGCG nie jest zazwyczaj suplementem “pierwszego rzutu”, który proponuję moim Pacjentkom z chorobami kobiecymi. Ze względu na ograniczone dowody dotyczące jego skuteczności oraz ryzyko podwyższenia stężenia aminotransferaz w surowicy przy dawkach równych lub większych niż 800 mg na dobę, zalecałabym ostrożność. Warto pomyśleć, czy faktycznie suplement EGCG jest niezbędny – szczególnie jeśli regularnie pijesz zieloną herbatę liściastą i/lub przyjmujesz już sporo leków / suplementów diety albo masz podwyższone stężenie aminotransferaz w surowicy.
Jeśli zamierzasz zacząć suplementację, pamiętaj o wyborze odpowiednich suplementów diety (jest ich sporo, więc łatwo się pogubić). Osobiście polecam Ci 2 produkty – nie są to pewnie jedyne preparaty warte uwagi, ale akurat te udało mi się znaleźć (w razie czego zapytaj mnie o konkretny produkt w komentarzu):
W internecie nie brakuje sprzecznych informacji, przez które możesz wydać pieniądze na niewłaściwy suplement diety lub przyjmować go w nieodpowiedni sposób. Pozwól, że pomogę Ci uporządkować plan suplementacji, aby realnie wspomagał Twoje zdrowie i płodność – zapoznaj się z moją propozycją protokołu suplementacyjnego, dzięki któremu nie będziesz musiała zastanawiać się co suplementować, w jakich ilościach, jak długo i o jakiej porze dnia…
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ) dotyczące właściwości i suplementacji EGCG.
Źródłem tego związku jest nie tylko suplement EGCG, ale i napoje – przede wszystkim zielona herbata liściasta, ale i coraz popularniejsza w Polsce matcha. Druga z wymienionych, czyli japońska zielona herbata charakteryzuje się nawet wyższą zawartością EGCG niż herbata liściasta.
Mechanizmy działania EGCG są obiecujące – m.in. ograniczenie angiogenezy, proliferacji i procesów zapalnych – ale większość danych pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach. Aktualnie brakuje randomizowanych badań klinicznych potwierdzających skuteczność suplementacji EGCG we wspomaganiu leczenia endometriozy.
Ze względu na bezpieczeństwo szczególnej ostrożności wymagają wysokie dawki: EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) wskazuje na zwiększone ryzyko podwyższenia enzymów wątrobowych przy suplementacji ≥800 mg EGCG/dobę. W praktyce suplementacyjnej rozsądne jest unikanie wysokich dawek i wybieranie preparatów o jasno określonej zawartości EGCG.
Rzadko, ale przede wszystkim w przypadku skoncentrowanych ekstraktów i wysokich ilości suplementów, EGCG może powodować wzrost ALT i AST, a w pojedynczych przypadkach uszkodzenie wątroby. Ryzyko jest znacznie mniejsze przy tradycyjnym spożyciu zielonej herbaty niż przy niewłaściwie zaplanowanej suplementacji.
Suplement EGCG lepiej wchłania się, gdy jest przyjmowany na czczo. Jednak zachęcam, aby skonsultować tę kwestię ze specjalistą (tak samo, jak dawkowanie EGCG).
Suplement EGCG charakteryzuje się określoną skoncentrowaną ilością tego związku. Jednak nie można powiedzieć, że zastępuje picie zielonej herbaty, bo należy pamiętać, że ma ona plusy, których nie ma preparat. Zielona herbata liściasta czy matcha pomaga dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Ponadto, dostarczając EGCG z naturalnych źródeł, istnieje niższe ryzyko przyjęcia zbyt dużych ilości tego składnika i potencjalnego uszkodzenia wątroby.
Warto skonsultować to z lekarzem, ale zalecałabym odstawienie preparatu z EGCG z kilku względów. Po pierwsze nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży. Po drugie EGCG może zmniejszać wchłanianie folianów, których odpowiednia podaż jest niezwykle ważna w ciąży – szczególnie w I trymestrze. Po trzecie – niewłaściwie prowadzona suplementacja i zbyt duże ilości EGCG mogą mieć niekorzystny wpływ na wątrobę.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.
Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.
