Szkodliwość nabiału dla zdrowia i płodności – ile w tym prawdy?

miseczki z różnymi produktami mlecznymi

Udostępnij ten post

Dlaczego nabiał szkodzi? Zaraz, zaraz…kto powiedział, że szkodliwość nabiału to fakt? Przeczytaj mój artykuł, aby dowiedzieć się, czy dalej możesz jeść swój ulubiony twarożek, dressing na jogurcie i inne produkty mleczne.

Szkodliwość nabiału – czego się najbardziej boimy?

Skąd wzięło się przekonanie, że produkty nabiałowe szkodzą kobiecemu zdrowiu i płodności? Argumenty bywają różne. W tym artykule skupię się na dwóch, z którymi spotykam się najczęściej (jeśli masz jakieś inne, daj mi znać w komentarzu).

Działanie prozapalne

Jedną z odpowiedzi na pytanie o to, dlaczego nabiał szkodzi, jest argument o jego prozapalnym działaniu. Tylko, że tak naprawdę jest to BARDZO ogólne stwierdzenie. Tak, nabiał MOŻE wykazywać takie działanie, ale jeśli masz alergią na białka mleka krowiego lub wybierasz produkty ze złym składem (tj. dosładzane cukrem, z olejem palmowym lub sztucznymi dodatkami).

Nabiał sam w sobie nie działa prozapalnie, a niektóre badania naukowe pokazują, że jest wręcz odwrotnie i pomaga łagodzić stany zapalne.

Hess i wsp. (2021): Nie zaobserwowano, aby spożywanie produktów mlecznych  powodowało zwiększenie poziomów markerów stanu zapalnego [2].

Hess JM, Stephensen CB, Kratz M, Bolling BW. Exploring the Links between Diet and Inflammation: Dairy Foods as Case Studies. Adv Nutr. 2021 Oct 11;12(Suppl 1):1S-13S.

Bordoni i wsp. (2017): Produkty mleczne, w szczególności produkty fermentowane, mają właściwości przeciwzapalne u ludzi, którzy nie cierpią na alergię na mleko, w szczególności u osób z zaburzeniami metabolicznymi [3].

Bordoni A, Danesi F, Dardevet D, Dupont D, Fernandez AS, Gille D, Nunes Dos Santos C, Pinto P, Re R, Rémond D, Shahar DR, Vergères G. Dairy products and inflammation: A review of the clinical evidence. Crit Rev Food Sci Nutr. 2017 Aug 13;57(12):2497-2525.


Gadotti i wsp. (2018): Zwiększone spożycie jogurtu może mieć działanie ochronne na stan zapalny, podczas gdy spożycie sera wydaje się być związane ze stanem prozapalnym [4].

Gadotti TN, Norde MM, Rogero MM, Fisberg M, Fisberg RM, Oki E, Martini LA. Dairy consumption and inflammatory profile: A cross-sectional population-based study, São Paulo, Brazil. Nutrition. 2018 Apr;48:1-5. 

Aktywność estrogenowa

Kiedy nabiał szkodzi? Niektóre z moich Obserwatorek czy Pacjentek boją się, że może im zaszkodzić przy endometriozie ze względu na aktywność estrogenową.

Oto kilka faktów do zapamiętania:

  • Współczesny konsument narażony jest na wyższe poziomy estrogenów w porównaniu do poprzednich lat. Powód? Nowoczesne metody hodowli, które ukierunkowane są na większy…zysk poprzez NIELEGALNE stosowanie syntetycznych estrogenów (największe zagrożenie), zacielanie krów w odstępach rocznych i wydłużony okres udoju, aż do ostatniego trymestru ciąży, gdy poziom estrogenów w mleku jest bardzo wysoki.
  • Zaobserwowano, że istnieje umiarkowana korelacja dodatnia z zawartością tłuszczu – im jest większa, tym większą aktywność estrogenową wykazują produkty nabiałowe.
  • W badaniu, którym objęto 30 polskich produktów, odnotowano NAJWIĘKSZĄ AKTYWNOŚĆ ESTROGENOWĄ w przypadku masła i sera pleśniowego, a najmniejszą w mleku odtłuszczonym. Do tego nie odnotowano, aby JOGURTY wykazywały aktywność estrogenową [5].

MOJA RADA:

Jeśli masz taką możliwość, wybieraj nabiał ekologiczny i postaw przede wszystkim na półtłuste, ewentualnie chude fermentowane produkty mleczne o naturalnym smaku. Używaj hummusu, past z warzyw/ nasion roślin strączkowych lub oleju roślinnego do skropienia pieczywa, zamiast masła. Za to sery pleśniowe i inne produkty o wyższej zawartości tłuszczu jedz okazjonalnie.

Nabiał – czy jest zdrowy?

Czy przy całym tym zamieszaniu zrobionym wokół szkodliwości nabiału, można w ogóle powiedzieć, że jest on zdrowy? Tak.

Na pytanie o to, czy nabiał jest zdrowy, chciałabym przypomnieć o tym, że jest źródłem białka. Składnika niezbędnego m.in. do produkcji hormonów – niedobór białka może powodować zaburzenia gospodarki hormonalnej, które przekładają się negatywnie na Twoje samopoczucie, utrzymanie prawidłowej masy ciała i starania o dziecko.

Po drugie, nabiał to źródło witaminy B12. Potrzebnej m.in. do właściwego metabolizmu homocysteiny – jej nadmiar, czyli HIPERHOMOCYSTEINEMIA ma negatywny wpływ na płodność i przebieg ciąży. Może mieć związek z:

  • nawracającymi poronieniami
  • uszkodzeniami wad cewy nerwowej
  • większym ryzykiem stanu przedrzucawkowego
  • upośledzeniem funkcji łożyska wraz z jego odklejeniem (uznaje się to za jedno z najgroźniejszych powikłań hiperhomocysteinemii)

W tym miejscu przypomnę, że samo spożywanie nabiału będącego źródłem witaminy B12 w okresie starań to za mało. Zgodnie z najnowszymi zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) kobiety, które starają się o dziecko, powinny rozpocząć suplementację witaminy B12 PRZYNAJMNIEJ 3 miesiące przed planowaną ciążą [5]. Jeśli jesteś w takim momencie swojego życia i potrzebujesz wsparcia w zakresie diety i/lub suplementacji, umów się na konsultację indywidualną.

Kolejna ważna kwestia, jeśli chodzi o obecność nabiału w diecie to WAPŃ. Produkty mleczne są bardzo dobrym źródłem tego pierwiastka. Twój kobiecy organizm potrzebuje go m.in. do zachowania równowagi hormonalnej, prawidłowej pracy układu nerwowego i skurczów mięśni czy uniknięcia objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Jego niedobór może doprowadzić do zaostrzenia objawów PMS m.in. niepokoju i stanów depresyjnych [6].

Kiedy nabiał szkodzi?

Kiedy nabiał szkodzi? Powinnaś go wyeliminować przy alergii na białka mleka krowiego, ponieważ w takiej sytuacji Twój organizm zareaguje na niego stanem zapalnym. 

Poza tym szkodliwość nabiału może być widoczna (m.in. poprzez wzdęcia, biegunkę), jeśli masz nietolerancję laktozy. W takim przypadku ważne, aby obserwować swój organizm – nawet przy nietolerancji pewne ilości nabiału mogą zostać w Twojej diecie, bo nie wywołują dolegliwości. Innym rozwiązaniem jest wybór nabiału bez laktozy.

Obecność tzw. cukru mlecznego sprawia, że nabiał bywa źle tolerowany również przy SIBO czy IBS. W takiej sytuacji wprowadza się dietę LOW FODMAP i najpierw eliminuje produkty bogate w FODMAP (w tym nabiał z laktozą), a potem sprawdza, czy ich ponowne wprowadzenie wywołuje złą reakcję. Jeśli nie, możesz zostawić produkty mleczne (w indywidualnie dobranej ilości).

Podsumowując, szkodliwość nabiału to fakt, ale tylko w wybranych przypadkach. Jeśli nie masz wyraźnych wskazań do eliminacji tej grupy produktów, nie rezygnuj z nich ze względu na powszechnie panującą modę. Możesz na tym więcej stracić niż zyskać!

Produkty powiązane

  1. Ulven SM, Holven KB, Gil A, Rangel-Huerta OD. Milk and Dairy Product Consumption and Inflammatory Biomarkers: An Updated Systematic Review of Randomized Clinical Trials. Adv Nutr. 2019 May 1;10(suppl_2):S239-S250. 
  2. Hess JM, Stephensen CB, Kratz M, Bolling BW. Exploring the Links between Diet and Inflammation: Dairy Foods as Case Studies. Adv Nutr. 2021 Oct 11;12(Suppl 1):1S-13S.
  3. Bordoni A, Danesi F, Dardevet D, Dupont D, Fernandez AS, Gille D, Nunes Dos Santos C, Pinto P, Re R, Rémond D, Shahar DR, Vergères G. Dairy products and inflammation: A review of the clinical evidence. Crit Rev Food Sci Nutr. 2017 Aug 13;57(12):2497-2525.
  4. Gadotti TN, Norde MM, Rogero MM, Fisberg M, Fisberg RM, Oki E, Martini LA. Dairy consumption and inflammatory profile: A cross-sectional population-based study, São Paulo, Brazil. Nutrition. 2018 Apr;48:1-5. 
  5. https://www.ptgin.pl/artykul/stanowisko-ekspertow-polskiego-towarzystwa-ginekologow-i-poloznikow-w-zakresie
  6. Abdi F, Ozgoli G, Rahnemaie FS. A systematic review of the role of vitamin D and calcium in premenstrual syndrome. Obstet Gynecol Sci. 2019 Mar;62(2):73-86. doi: 10.5468/ogs.2019.62.2.73. Epub 2019 Feb 25. Erratum in: Obstet Gynecol Sci. 2020 Mar;63(2):213.

Zobacz jeszcze

dieta przy endometriozie
Endometrioza

Dieta przy endometriozie – kompletny przewodnik 2026

Poznaj zasady diety przy endometriozie oparte na aktualnych badaniach naukowych. Sprawdź, co jeść, czego unikać, jakie suplementy warto rozważyć oraz zobacz przykładowy jadłospis i odpowiedzi na najczęstsze pytania.

Zapisz się do newslettera