Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.
Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.
📌 W skrócie:
Produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie to nie tylko słodycze czy dania typu fast food. Przewlekły stan zapalny może nasilać też nadmiar produktów, o których mało kto myśli. Należą do nich: olej słonecznikowy (niekorzystny stosunek kwasów omega-6 do omega-3), sery pleśniowe i serki topione (wysoka zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych), kostki rosołowe wołowe (sól, wzmacniacze smaku) oraz popcorn do mikrofalówki (olej palmowy, sód). Ograniczenie tych pięciu produktów może pomóc zmniejszyć nasilenie przewlekłego stanu zapalnego, ale konkretne zalecenia zależą od nasilenia objawów, tolerancji indywidualnej i etapu leczenia.
Słodycze, chipsy, ciasta itp. to produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie, które zazwyczaj każdy zna. Jednak nie zawsze sprawa jest tak prosta. Istnieją również produkty prozapalne, które mało kto ma na uwadze. Przeczytaj mój artykuł, aby poznać pięć takich produktów, które nie powinny pojawiać się często w diecie przy endometriozie.
Dieta przy endometriozie ma znaczenie, ponieważ może łagodzić przewlekły stan zapalny, który jest związany z dolegliwościami bólowymi i problemami z płodnością. Poza tym:
📚 Jeśli chcesz lepiej poznać zasady żywienia przy endometriozie, przeczytaj również mój kompletny przewodnik „Dieta przy endometriozie 2026 – 7 zasad”, w którym omawiam najważniejsze zasady diety przeciwzapalnej, produkty warte uwzględnienia w codziennym jadłospisie oraz odpowiadam na pytanie o to, czego nie jeść przy endometriozie?
Mało znane produkty nasilające stan zapalny przy endometriozie to m.in. olej słonecznikowy, sery pleśniowe, serki topione czy popcorn do mikrofalówki. W tym artykule pokazuję 5 (choć jest ich więcej) mało oczywistych produktów, które nie powinny pojawiać się często w diecie kobiety chorej na endometriozę.
Olej słonecznikowy to jeden z najpopularniejszych olejów w Polsce, ale nie powinien być on podstawowym olejem roślinnym w diecie kobiety z endometriozą. Charakteryzuje się wysoką zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych o działaniu prozapalnym – ma ich około 11,64%. Oprócz tego charakteryzuje się dużą ilością kwasów omega-6 i bardzo niekorzystnym stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3, co też może nasilać przewlekły stan zapalny towarzyszący endometriozie.
|
Na co zamienić? Olej słonecznikowy stosuj okazjonalnie, jeśli w ogóle musisz. Najlepiej będzie go zamienić na oliwę extra virgin do dań na ciepło i olej z przewagą kwasów omega-3 do potraw na zimno (np. łatwo dostępny olej lniany). Pamiętaj, że każdy olej roślinny, który kupujesz, powinien być nierafinowany i tłoczony na zimno. |
Sery pleśniowe potrafią urozmaicić smak sałatek czy dań na ciepło i nadają im “francuskiego charakteru”. Rozumiem, że niektórym osobom ciężko z nich zrezygnować i wcale do tego nie namawiam. Za to zachęcam do tego, żeby nie pojawiały się w jadłospisie kilka razy w tygodniu – niech będą okazjonalnym dodatkiem do dań.
Skąd takie zalecenie? Sery pleśniowe zawierają sporo tłuszczu, a do tego większość stanowią nasycone kwasy tłuszczowe o działaniu prozapalnym. Przykładowo 100 g sera camembert o naturalnym smaku ma 31 g tłuszczu, w tym 22 g nasyconych kwasów tłuszczowych. Z kolei ser twarogowy TŁUSTY ma 8 g tłuszczu, w tym około 5 g nasyconych kwasów tłuszczowych, czyli prawie 4 razy mniej!
|
Na co zamienić? Wiadomo, że smak sera pleśniowego ciężko zastąpić, dlatego potraktuj go jako okazjonalny produkt w diecie. Z kolei na co dzień wybieraj np. sery twarogowe (nawet te tłuste mają lepszy profil kwasów tłuszczowych niż sery pleśniowe). |
O ile niechęć do wyeliminowania serów pleśniowych z diety mogę zrozumieć, o tyle z serkami topionymi przychodzi mi to ciężko. Przyjmuję do wiadomości, że łatwo je rozsmarować na pieczywie, co może skracać czas przygotowania kanapek. Przyjmuję też, że są dość tanie i niektóre osoby, mogą je wybierać ze względów ekonomicznych. Jednak na każdy z tych argumentów mam swój kontrargument. Po pierwsze – istnieją inne zdrowsze produkty, które da się szybko rozsmarować na pieczywie (chociażby hummus czy pasta warzywna z dobrym składem). Po drugie – nie wszystkie zdrowsze zamienniki serków topionych są dużo droższe. Niektóre są nawet tańsze.
Dlaczego nie polecam serków topionych w diecie przy endometriozie? Zawierają dość dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, a także soli. Ich lista składników nie wygląda za ciekawie. W jednym z serków znajdują się np.: odtworzone mleko odtłuszczone, ser (27 %), odtworzona śmietanka (5 %), masło, odtłuszczone mleko w proszku, sole emulgujące: E331, E 450, E452, białka mleka, sól, regulator kwasowości: kwas cytrynowy. Jak widać, sera jest tylko 27%, reszta to dodatki.
|
Na co zamienić? Na zdrowsze “smarowidło” np. hummus, domową pastę z jajek czy serka twarogowego (zrobisz ją w 5 minut), pastę z warzyw lub roślin strączkowych (może być kupna z dobrym składem). |
Mówi się, że dieta przy endometriozie nie powinna zawierać dużo mięsa czerwonego i wysokoprzetworzonych produktów. Tak się składa, że kostki rosołowe to połączenie obu niewwskazanych produktów (choć akurat wołowiny w nich jak na lekarstwo).
Na potwierdzenie moich słów wrzucam listę składników produktu Winiary Królewski rosół wołowy:
sól, olej palmowy, skrobia ziemniaczana, wzmacniacze smaku (glutaminian monosodowy, 5′-rybonukleotydy disodowe), aromaty, cukier, suszone mięso wołowe 2,2 %, cukier karmelizowany, suszone warzywa (cebula, czosnek, marchew), regulator kwasowości (kwas cytrynowy), liść pietruszki, pieprz czarny, przeciwutleniacz (wyciągi z rozmarynu)
Praktycznie cały skład można zaznaczyć na czerwono.
|
Na co zamienić? Na domowy wywar z warzyw lub mięsa drobiowego. |
Wydaje mi się, że ten produkt nie jest, aż tak dużym zaskoczeniem. Jednak pozwoliłam go sobie tu zamieścić, ponieważ niektórzy pomijają go przy wymienianiu produktów niewskazanych przy endometriozie. Tymczasem zawiera dość sporo nasyconych kwasów tłuszczowych (szczególnie ten o smaku maślanym) – w jego składzie znajduje się m.in. olej palmowy. Poza tym charakteryzuje się dużą zawartością sodu, który jest jak najbardziej potrzebny organizmowi, ale nie powinien być spożywany w nadmiarze (może m.in. nasilać obrzęki).
|
Na co zamienić? Jeśli masz dużą ochotę na popcorn, lepiej kup ziarna kukurydzy i upraż je samodzielnie. Wiem, że popcorn do mikrofalówki to wygodniejsze rozwiązanie, ale niestety trudno znaleźć w sprzedaży produkt bez oleju palmowego. |
Wybór produktów w sklepach jest ogromny, dlatego często trudno połapać się, co działa prozapalnie przy endometriozie. Jeśli nie chcesz już dłużej się nad tym zastanawiać, umów się na konsultację indywidualną. Omówimy wszystkie Twoje wątpliwości, żebyś nie traciła czasu i energii na zastanawianie się, co jeść przy endometriozie.
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące diety przeciwzapalnej i produktów, które warto ograniczyć przy endometriozie.
Nie. Endometrioza nie jest wskazaniem do całkowitej eliminacji nabiału. Nie ma wystarczających dowodów, aby każdej kobiecie z endometriozą zalecać całkowite wykluczenie mleka i produktów mlecznych. Warto natomiast zwracać uwagę na ich jakość, skład i indywidualną tolerancję.
Dobrym wyborem mogą być naturalne, fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt naturalny czy kefir, które dostarczają m.in. białka, wapnia i bakterii fermentacji mlekowej. Jeśli po określonych produktach mlecznych pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie.
Nie. Endometrioza sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej. Nie każda kobieta z endometriozą odniesie korzyści z eliminacji glutenu.
Dieta bezglutenowa jest konieczna przede wszystkim w przypadku celiakii, a jej wprowadzenie powinno być poprzedzone odpowiednią diagnostyką. U części kobiet ograniczenie określonych produktów zawierających gluten może wiązać się z poprawą objawów jelitowych, ale nie oznacza to, że gluten jest przyczyną endometriozy ani że każda pacjentka powinna go eliminować.
Endometrioza a gluten – mit czy fakt?
Nie ma jednego określonego czasu, po którym każda kobieta zauważy poprawę. Reakcja na zmiany w diecie jest indywidualna i zależy m.in. od rodzaju oraz nasilenia objawów, sposobu odżywiania przed zmianą diety, współistniejących problemów jelitowych i prowadzonego leczenia.
W swojej praktyce obserwuję, że część moich pacjentek zauważa poprawę samopoczucia i dolegliwości w ciągu kilku tygodni od wprowadzenia zmian, ale nie jest to uniwersalna reguła. Dieta powinna być traktowana jako element kompleksowego postępowania, a nie jako szybkie rozwiązanie zastępujące leczenie.
Nie. Nie ma potrzeby całkowitego eliminowania cukru z diety przy endometriozie. Warto natomiast ograniczać częste spożywanie produktów wysoko przetworzonych i dużych ilości dodanych cukrów, szczególnie jeśli wypierają one bardziej wartościowe produkty, takie jak warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, orzechy czy nasiona.
W praktyce większe znaczenie ma ogólny sposób żywienia niż całkowite wykluczenie pojedynczego składnika.
Nie ma podstaw, aby każdej kobiecie z endometriozą zalecać całkowitą eliminację czerwonego mięsa. Warto jednak zwrócić uwagę na częstotliwość jego spożycia oraz sposób przetworzenia. Szczególnie korzystne jest ograniczenie mięsa przetworzonego, takiego jak kiełbasy, parówki czy wędliny, i częstsze wybieranie ryb, nasion roślin strączkowych, jaj oraz innych źródeł białka.
Jeśli czerwone mięso znajduje się w Twojej diecie, nie musi być automatycznie produktem „zakazanym”. Znaczenie ma cały sposób odżywiania i jego proporcje.
Produkty smażone nie muszą być całkowicie wykluczone, ale warto ograniczać ich częste spożywanie, szczególnie jeśli dieta zawiera dużo wysoko przetworzonej żywności smażonej w głębokim tłuszczu.
Na co dzień lepiej częściej wybierać gotowanie, duszenie, pieczenie czy przygotowywanie potraw na parze. Warto również zwracać uwagę na jakość używanego tłuszczu oraz całościowy profil diety.
Może wspierać zmniejszenie nasilenia niektórych objawów, ale nie można zagwarantować, że sama dieta wyeliminuje ból związany z endometriozą. Wyniki badań dotyczących wpływu sposobu żywienia na objawy endometriozy są obiecujące, ale nadal potrzebujemy większej liczby wysokiej jakości badań.
Dieta powinna być traktowana jako jeden z elementów kompleksowego podejścia do endometriozy, obok diagnostyki, leczenia i innych zaleceń dobranych indywidualnie do pacjentki.
Może pomóc w ograniczeniu części dolegliwości jelitowych, ale postępowanie powinno zależeć od przyczyny objawów. Wzdęcia, zaparcia, biegunki i bóle brzucha mogą towarzyszyć endometriozie, ale mogą również wynikać ze współistniejących zaburzeń przewodu pokarmowego.
Dlatego zamiast samodzielnie eliminować kolejne produkty, warto najpierw ustalić, co może odpowiadać za objawy. U części kobiet pomocne może być czasowe zastosowanie odpowiednio prowadzonej diety low FODMAP przy endometriozie, ale nie jest to uniwersalna dieta dla każdej osoby z endometriozą.
Ważna informacja
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem ani dietetykiem klinicznym. Endometrioza jest chorobą o złożonym przebiegu, a reakcja na zmiany w diecie może być różna u poszczególnych kobiet. Nie zalecam samodzielnego eliminowania wielu grup produktów bez wyraźnej potrzeby, ponieważ może to prowadzić do niedoborów i niepotrzebnego ograniczania diety.
Jeśli masz zdiagnozowaną endometriozę, nasilone dolegliwości bólowe, problemy z przewodem pokarmowym lub starasz się o ciążę, sposób żywienia warto dopasować indywidualnie do Twojego stanu zdrowia, objawów i prowadzonego leczenia.
Akgun N, Sofiyeva N, Yalcın PB, Laganà AS, Oral E. Role of macronutrients, dairy products, fruits and vegetables in occurrence and progression of endometriosis: A summary of current evidence in a systematic review. Facts Views Vis Obgyn. 2024;16(4):409–428. doi:10.52054/FVVO.16.4.046.
Barnard ND, Holtz DN, Schmidt N, et al. Nutrition in the prevention and treatment of endometriosis: A review. Front Nutr. 2023;10:1089891. doi:10.3389/fnut.2023.1089891.
Zaragoza-Martí A, Cabrera-González K, Martín-Manchado L, et al. The importance of nutrition in the prevention of endometriosis – Systematic review. Nutr Hosp. 2024;41(4):906–915. doi:10.20960/nh.04909.
Hamdan M, et al. Food groups and nutrients consumption and risk of endometriosis: a systematic review and meta-analysis of observational studies. 2022. PMID: 36138433.
Sverrisdóttir UÁ, Hansen S, Rudnicki M. Impact of diet on pain perception in women with endometriosis: A systematic review. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2022;272:132–140. doi:10.1016/j.ejogrb.2022.02.028.
van Haaps AP, Brouns F, Schreurs AMF, Keszthelyi D, Maas JWM, Mijatovic V. A gluten-free diet for endometriosis patients lacks evidence to recommend it. AJOG Glob Rep. 2024;4(3):100369. doi:10.1016/j.xagr.2024.100369.
Stephansson O, Falconer H, Ludvigsson JF. Risk of endometriosis in 11,000 women with celiac disease. Hum Reprod. 2011;26(10):2896–2901. doi:10.1093/humrep/der263.
Varney JE, So D, Gibson PR, et al. Clinical Trial: Effect of a 28-Day Low FODMAP Diet on Gastrointestinal Symptoms Associated With Endometriosis (EndoFOD) – A Randomised, Controlled Crossover Feeding Study. Aliment Pharmacol Ther. 2025;61(12):1889–1903. doi:10.1111/apt.70161.
de Vogel A, et al. The effect of dietary interventions on pain and quality of life in women diagnosed with endometriosis: a prospective study with control group. Hum Reprod. 2023. doi:10.1093/humrep/dead214.
Dunselman GAJ, Vermeulen N, Becker C, et al. ESHRE guideline: management of women with endometriosis. Hum Reprod. 2014;29(3):400–412.
Noormohammadi M, et al. Mediterranean diet adherence and healthy diet indicator might decrease odds of endometriosis. Sci Rep. 2025. doi:10.1038/s41598-025-20621-6.
Di Carlo C, et al. Mediterranean Diet and Oxidative Stress: A Relationship with Pain Perception in Endometriosis. [czasopismo zgodnie z rekordem PubMed]. 2023. PMID: 37834048.
