Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyk – absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, doktorat obroniła w Szkole Doktorskiej UMP.
Jako dietetyk kliniczny od 2017 roku prowadzi pacjentki z endometriozą, adenomiozą i niepłodnością (konsultacje online dla kobiet z Polski i zagranicy). Jest również autorką publikacji naukowych w czasopismach Nutrients i Foods (Impact Factor, indeksowane w PubMed) oraz polskich czasopismach specjalistycznych (Food Forum, Naturoterapia, Współczesny Dietetyk). Wykłada na uczelni wyższej na kierunku dietetyka (specjalizacja: dietetyka kliniczna). Współpracuje z marką EndoMe jako konsultant merytoryczny i autorka składu mieszanek ziołowych BIO.
📌 W skrócie:
Męska płodność zależy od wielu czynników – nie tylko od wieku, ale i stylu życia, w tym sposobu odżywiania. Badania wskazują, że korzystny wpływ na jakość nasienia (ruchliwość, morfologię i liczbę plemników) może mieć dieta śródziemnomorska. Zakłada ona m.in. codzienne spożywanie różnorodnych warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, nasion i orzechów, olejów roślinnych. Jednak stosowanie się do jej zasad, to nie jedyna rzecz, którą warto zrobić, aby poprawić jakość nasienia. Przeczytaj mój artykuł, aby dowiedzieć się, co jeszcze może pomóc.
Męska płodność to temat, który bywa pomijany. Podczas konsultacji z Pacjentkami zauważam jeden ważny błąd – wiele z nich bierze na siebie całą odpowiedzialność za powodzenie starań o dziecko. Zapominając o tym, że bardzo ważna jest też męska płodność. Przeczytaj mój artykuł, aby poznać najnowsze wyniki badań na jej temat.
Często słyszy się o tym, że kobiety muszą spieszyć się z zajściem w ciążę, bo „zegar tyka”. Nie lubię tego określenia, ponieważ wprowadza niepotrzebny, niszczący stres do starań o dziecko. Warto pamiętać, że medycyna (w tym medycyna stylu życia) cały czas idzie do przodu. Dzięki temu mamy nowe metody wspomagające płodność i zdrowy przebieg ciąży u kobiet po 30. czy 40. roku życia.
Jednocześnie nie da się ukryć, że w ludzkim organizmie zachodzą pewne zmiany, które sprawiają, że jakość komórek jajowych może spadać wraz z wiekiem, a zajście w ciąże staje się trudniejsze. Celowo użyłam określenia „w ludzkim organizmie zachodzą pewne zmiany”, bo dotyczy to również mężczyzn. Wbrew temu, co mówią niektórzy, panowie nie mają nieograniczonego czasu na zostanie ojcem. Jakość ich komórek rozrodczych też zmienia się w czasie.
Zrobiło się o tym głośno podczas 41. dorocznego Kongresu Medycyny Rozrodu (ESHRE 2025).
Podczas kongresu ESHRE 2025 przedstawiono wyniki retrospektywnego badania. Zaobserwowano w nim, że wskaźniki poronień i żywych urodzeń były znacznie niższe w grupie mężczyzn powyżej 45. roku życia. W każdym przypadku wykorzystano oocyty od kobiet, których średni wiek wynosił 26 lat.
dr. Maria Cristina Guglielmo, embriolog w Eugin Italy:
„Tradycyjnie wiek matki był w centrum medycyny reprodukcyjnej, ale nasze wyniki pokazują, że wiek partnera płci męskiej również odgrywa kluczową i niezależną rolę. W miarę starzenia się mężczyzn ciągły podział spermatogonialnych komórek macierzystych zwiększa ryzyko błędów replikacji DNA. Powoduje to większą liczbę nowych mutacji genetycznych i wyższy wskaźnik aneuploidii plemników,
gdzie plemniki noszą nieprawidłowe chromosomy.”
Największe znaczenie ma kompleksowe podejście obejmujące sposób żywienia, aktywność fizyczną, zdrowy sen, unikanie używek oraz diagnostykę w przypadku problemów z płodnością.
| Uważam, że jednym z największym błędów popełnianych przez kobiety, jest branie na siebie całej odpowiedzialności za dobre przygotowanie do ciąży. Jeśli też tak robisz, pamiętaj – nie wszystko zależy tylko od Ciebie. |
Powinnaś zmobilizować również swojego mężczyznę do tego, aby zadbał o siebie podczas starań o dziecko (i nie tylko). Jak poprawić męską płodność?
Dieta to jeden z czynników, które wpływają na jakość nasienia. Badacze zaobserwowali, że jednym z modeli żywienia o korzystnym wpływie na męską płodność jest dieta śródziemnomorska.
Przeczytaj artykuł: Dieta Przeciwzapalna – Co Mówią Na Jej Temat Badania Naukowe?
Oto co mówią wyniki badań na temat zależności między dietą przeciwzapalną a męską płodnością:
Wyniki badań wyglądają obiecująco. Poza tym do diety śródziemnomorskiej przekonuje jeszcze jeden fakt. Jest ona urozmaicona i prosta do stosowania w codziennym życiu. Zakłada spożywanie wielu różnych grup produktów (podstawą są m.in. warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, oleje roślinne, orzechy), dzięki czemu nie ma to nic wspólnego z restrykcyjnymi dietami, które mocno ograniczają liczbę zalecanych produktów.
Coraz więcej mówi się o tym, jak ważna dla płodności jest mikrobiota jelitowa. Jak pokazują badania, dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Badacze podkreślają potencjalny związek między mikrobiotą jelitową a ogólnoustrojowym stanem zapalnym, który może wpływać na spermatogenezę i niepłodność męską.
| Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą przyczyniać się do wzrostu poziomu endotoksyn we krwi. Wpływa to na spermatogenezę i ruchliwość plemników. |
Jak poprawić męską płodność, dbając o mikrobiotę jelitową? Jest to obszerny temat, wymagający osobnego wpisu. Jednak moja rada w pigułce brzmi: odpowiednie spożycie błonnika pokarmowego (min. 25 g na dobę), ograniczenie ilości produktów o wysokim stopniu przetworzenia w diecie, a w razie potrzeby również suplementacja maślane sodu i probiotyków.
Przeczytaj artykuł: Maślan Sodu – Jak Dbać O Jelita I Płodność Nie Tylko Za Pomocą Probiotyków
Jeśli zależy Ci na wspieraniu męskiej płodności, nie chodzi o stworzenie listy produktów „zakazanych”. Znacznie ważniejszy jest całościowy sposób odżywiania. Poprawie jakości nasienia sprzyja przede wszystkim dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy i inne produkty o wysokiej wartości odżywczej, natomiast dieta obfitująca w żywność wysokoprzetworzoną, słodzone napoje i wysokoprzetworzona produkty mięsne oraz tłuste gatunki mięs, może wiązać się z mniej korzystnymi parametrami nasienia.
Dieta oparta w dużej mierze na produktach wysokoprzetworzonych często dostarcza dużo energii, cukrów, soli i niekorzystnych jakościowo tłuszczów, a jednocześnie niewiele błonnika, witamin, składników mineralnych i związków bioaktywnych. W związku z tym warto ograniczyć częstotliwość spożywania dań typu fast food i instant, słonych przekąsek (np. paluszków, chipsów, solonych orzeszków, popcornu), słodyczy, słodkich napojów i innych produktów z cukrem dodanym, olejem palmowym, wzmacniaczami smaku, sztucznymi barwnikami i aromatami.
Mówiąc o żywności wysoko przetworzonej, warto zwrócić uwagę również na produkty mięsne (np. kabanosy, parówki, konserwy i pasty mięsne). Są to produkty, które również należy ograniczyć w diecie wspierającej płodność ze względu na ich wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych czy sodu.
Regularne picie napojów słodzonych, takich jak słodzone napoje gazowane, energetyczne czy mocno dosładzane napoje owocowe, nie jest najlepszym elementem diety wspierającej zdrowie metaboliczne i reprodukcyjne. Odpowiednie nawodnienie organizmu jest ważne (mężczyznom zaleca się przyjmowanie min. 2,5 l wody dziennie), ale podstawą powinna być woda mineralna – najlepiej niegazowana, ewentualnie lekko gazowana, która dostarcza rownież składników mineralnych.
Niewwskazane jest również spożywanie alkoholu.
Metaanaliza obejmująca 40 badań i ponad 23 tys. osób wykazała związek spożywania alkoholu m.in. z niższą objętością ejakulatu (Nguyen-Thanh T i wsp. 2023).
Nie istnieje coś takiego, jak bezpieczna dawka alkoholu, a stwierdzenie, że warto pić czerwone wino, bo jest świetnym źródłem resweratrolu to mit.
Jeżeli chcesz wspierać męską płodność i jakość nasienia, nie szukaj jednej „zakazanej” grupy produktów. Znacznie większe znaczenie ma regularny, dobrze zbilansowany sposób żywienia.
W praktyce warto ograniczyć przede wszystkim żywność wysokoprzetworzoną, mięso przetworzone, słodzone napoje, nadmiar słodyczy oraz alkohol, a jednocześnie zwiększyć udział warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, ryb, orzechów, nasion i innych produktów bogatych w składniki odżywcze.
Dieta to jeden z elementów układanki wspierającej męską płodność. Jednak warto pamiętać też o pozostałych, takich jak: zdrowy sen, ruch, unikanie używek i minimalizowanie narażenia na stres.
Mai i wsp. (2023) obserwowali, jaki wpływ na jakość nasienia, mają różne elementy stylu życia. Odnotowali, że zdrowy sen wpływał korzystnie na ruchliwość plemników. Z kolei palenie papierosów oddziaływało na nią niekorzystnie.
W dbaniu o zdrowy sen ważne jest:
Jeśli pomimo dbania o higienę snu pojawiają się trudności z zasypianiem, a sen jest słabej jakości, można rozważyć suplementację melatoniny. Jest to związek, który nie tylko wspomaga zdrowy sen, ale i jakość komórek jajowych oraz plemników.
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące diety wspomagającej płodność mężczyzny.
Tak, sposób żywienia może być jednym z elementów wspierających zdrowie reprodukcyjne mężczyzny. Najlepiej udokumentowane są zależności dotyczące całych wzorców żywieniowych – szczególnie diety bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy i nasiona – a nie pojedynczych „superfoods”. Badania sugerują, że zdrowszy sposób żywienia może wiązać się z korzystniejszymi parametrami nasienia, choć nie oznacza to, że sama dieta leczy niepłodność.
W codziennej diecie warto uwzględniać przede wszystkim różnorodne warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, orzechy, nasiona, rośliny strączkowe oraz inne mało przetworzone produkty. Zamiast szukać jednego produktu na poprawę jakości nasienia, lepiej zadbać o cały sposób żywienia – badania dotyczące diety śródziemnomorskiej wskazują na jej korzystny związek z niektórymi parametrami nasienia.
Przeczytaj mój artykuł dotyczący diety przeciwzapalnej, aby dowiedzieć się więcej na temat sposobu żywienia wspierającego płodność.
Nie ma jednej listy produktów, których każdy mężczyzna musi całkowicie unikać. Warto natomiast ograniczyć przede wszystkim żywność wysokoprzetworzoną, częste spożywanie mięsa przetworzonego, słodzone napoje oraz nadmiar alkoholu. Jednocześnie większe znaczenie niż eliminowanie pojedynczego produktu ma jakość całej diety i stylu życia.
Tak. Nadmierna masa ciała wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi i przewlekłym stanem zapalnym, ponieważ tkanka tłuszczowa to miejsce produkcji cytokin prozapalnych i niektórych hormonów. W związku z tym jednym z ważniejszych kroków podczas starań o dziecko jest unormowanie masy ciała.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w moim artykule – Płodność mężczyzny – czy on też musi się odchudzać?!
Jeżeli para ma trudności z uzyskaniem ciąży, ocena płodności powinna obejmować oboje partnerów. Badanie nasienia jest podstawowym elementem oceny męskiego czynnika niepłodności i pozwala ocenić m.in. liczbę, ruchliwość oraz morfologię plemników. Warto rozważyć je, gdy starania o dziecko są nieefektywne przy regularnym współżyciu przez ponad rok.
Nie ma jednego produktu, który można uznać za „najlepszy na płodność mężczyzny”. Zamiast tego warto regularnie włączać do diety warzywa, owoce, ryby, produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona i rośliny strączkowe oraz ograniczać żywność wysokoprzetworzoną. To właśnie taki ogólny wzorzec żywienia, a nie pojedynczy składnik, ma obecnie lepsze uzasadnienie naukowe.
Regularna aktywność fizyczna jest elementem zdrowego stylu życia i może wspierać ogólny stan zdrowia oraz zdrowie reprodukcyjne. Nie chodzi jednak o maksymalizowanie wysiłku – najważniejsza jest regularność i dopasowanie aktywności do możliwości oraz stanu zdrowia. Dorosłym osobom zaleca się min. 150 minut o umiarkowanej intensywności w tygodniu.
Płodność to sprawa dwojga. Jeśli staracie się o dziecko, nie szukajcie odpowiedzi po jednej stronie.
Podczas konsultacji dla par przyglądamy się sposobowi żywienia, stylowi życia oraz indywidualnej sytuacji obojga partnerów. Omawiamy, co możecie zmienić w codziennym żywieniu i nawykach, aby wspomóc płodność.
Nie chodzi o kolejną restrykcyjną dietę. Chodzi o konkretne zalecenia dopasowane do Was.
Umów konsultację dla par →
