NAC to związek, który nie występuje w żywności, więc jeśli chcesz korzystać z właściwości N-acetylocysteiny, nie ma innej opcji niż przyjmowanie jej w postaci suplementów diety czy leków. Tu pojawia się pytanie o to, czy w ogóle powinnaś ją stosować? Przeczytaj mój artykuł, aby sprawdzić, czy NAC jest dla Ciebie!
NAC, czyli N-acetylocysteina jest pochodną aminokwasu L-cysteiny, a także prekursorem glutationu. Jednego z najważniejszych antyoksydantów w organizmie człowieka, który odpowiada m.in. za ochronę komórek jajowych przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
Nie ma żywieniowych źródeł tego związku. Jeśli chcesz korzystać z cennych właściwości N-acetylocysteiny, pozostają Ci suplementy diety i leki. Jednak, czy warto je kupować?
Na co pomaga N-acetylocysteina? Znana jest głównie ze swoich właściwości mukolitycznych (tj. rozrzedza śluz i ułatwia jego usuwanie), dlatego wchodzi w skład m.in. syropów na kaszel. Od dawna stosowana jest również w przypadku zatruć paracetamolem – badania kliniczne pokazują, że podanie NAC w ciągu 10 godzin od jego przedawkowania, może zapobiec uszkodzeniu wątroby [1].
Tyle tytułem wstępu, bo mój artykuł nie dotyczy zastosowania suplementu czy N-acectylocysteiny bez recepty w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, czy zatrucia paracetamolem. Chcę skupić się na zupełnie innych kwestiach, a konkretnie na korzystnym działaniu N-acetylocysteiny na kobiece zdrowie i płodność. Co warto wiedzieć na ten temat?
Efektywność suplementacji NAC była oceniana głównie u kobiet z PCOS. Co ustalono do tej pory?
Zaobserwowano, że suplementacja N-acetylocysteiny może przynieść kobietom z PCOS różne korzyści:
Warto podkreślić, że na korzyść N-acetylocysteiny przemawia jeszcze jeden fakt. W przeciwieństwie do metforminy nie daje często efektów ubocznych w postaci dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i gorszego wchłaniania witaminy B12.
Wspominałam już, że jedną z najcenniejszych właściwości N-acetylocysteiny jest fakt, że powstaje z niej glutation – bardzo ważny antyoksydant. Piszę to kolejny raz, bo jest to bardzo ważne również w kontekście wspomagania leczenia endometriozy i łagodzenia towarzyszących jej objawów.
NAC powoduje znaczne zmniejszenie wielkości zmian endometrialnych oraz łagodzi objawy bólowe. Wpływ N-acetylocysteiny na takie objawy endometriozy jak dolegliwości bólowe wynika prawdopodobnie z silnego działania przeciwutleniającego.
Przyjmowanie suplementu N-acetylocysteiny jest jedną z najlepszych strategii zwiększania glutationu w organizmie. Dlaczego jest to tak ważne w kontekście starania się o dziecko? Bo glutation to jeden z najważniejszych antyoksydantów w organizmie ludzkim. Oznacza to, że chroni komórki jajowe przed szkodliwym działaniem wolnych rodników i tym samym przeciwdziała obniżeniu ich jakości. Co więcej, wykazuje funkcję regeneracyjną w stosunku do innych antyoksydantów – witamin C i E.
| Poziom glutationu spada z wiekiem, dlatego warto pomyśleć nad przyjmowaniem suplementu NAC, jeśli starasz się o dziecko po 30stce czy 40stce. |
Kobiety, które zmagają się z niepłodnością, mogą skorzystać nie tylko z antyoksydacyjnych właściwości NAC. Warto wspomnieć, że N-acetylocysteina pomaga również przywrócić prawidłową owulację. Spójrz, co mówią na ten temat wyniki badań naukowych:
Analizowano wpływ NAC w dawce 1,2 g/dziennie przez 12 kolejnych cykli na wybrane parametry u pacjentek po laparoskopowym nakłuwaniu jajników. Stwierdzono, że powoduje ona zwiększenie odsetka owulacji – 87% w grupie przyjmującej NAC w porównaniu do 67% w grupie placebo. Ponadto wśród badanych suplementujących NAC odnotowano większy odsetek ciąż – 77% vs. 57% [2].
Ryzyko nawracających poronień rośnie wraz z wiekiem – szczególnie po 40. roku życia. W związku z tym, jeśli planujesz ciążę po 40stce (ale też i wcześniej, bo czynniki ryzyka nie ograniczają się do wieku), zwróć uwagę na możliwość zastosowania NAC w profilaktyce nawracających poronień.
W badaniach zaobserwowano, że dawkowanie N-acetylocysteiny na poziomie 1,2 g/dziennie przez 12 kolejnych cykli przyczynia się do zmniejszenia liczby poronień i zwiększenia odsetka żywych urodzeń. Wśród kobiet suplementujących NAC poroniło 8,7% kobiet – dla porównania w grupie placebo był to niemal trzykrotnie większy odsetek (23,5%) [3].
Gdy mówię o jakimś suplemencie, często dostaję pytania o odpowiednią dawkę. Jak to jest z dawkowaniem N-acetylocysteiny?
Na początku zaznaczę, że poniższe wskazówki mają charakter informacyjny. Dawkę suplementu diety należy dobrać indywidualnie, biorąc pod uwagę stan zdrowia, nasilenie objawów i pożądany wynik. Jeśli potrzebujesz wsparcia w tym zakresie, zapraszam Cię na konsultację online.
Zalecany schemat dawkowania N-acetylocysteiny w PCS to:
1,2 g dziennie od 3 dnia cyklu przez 5 kolejnych dni cyklu
Co, jeśli przyjmujesz letrozol lub klomifen w celu indukcji owulacji? Badania pokazują, że podawanie tych leków i 1,2 g NAC dziennie daje dobre efekty, jeśli chodzi o wskaźnik owulacji i ciąż. Jednak pamiętaj, że powinnaś skonsultować to z lekarzem.
Z korzystnych właściwości N-acetylocysteiny mogą korzystać również kobiety, u których występują nawracające poronienia. Jednak w tym przypadku badań jest mniej w porównaniu do zastosowania NAC w PCOS [4], [5].
Na ten moment wygląda na to, że w ramach profilaktyki nawracających poronień najlepiej przyjmować 600 mg NAC i 500 mcg aktywnej postaci kwasu foliowego dziennie.
Korzystne działanie N-acetylocysteiny zaobserwowano również w przypadku endometriozy i bolesnych miesiączek.
W badaniach, które wykazały zmniejszenie ilości i tempa wzrostu torbieli endometrialnych oraz dolegliwości bólowych stosowano następujący schemat [6]:
NAC suplement 600 mg x 3 dziennie (czyli 1,8 g NAC) przez 3 dni w tygodniu przez 3 miesiące
W jednym z badań zapytano też ginekologów z długim stażem pracy, jaki schemat suplementacji stosują u swoich pacjentek z bolesnym miesiączkowaniem. Większość z nich wskazała, że zaleca przyjmowanie 600 mg NAC (w połączeniu z 10 mg cynku, 25 mg bromeliny i 200 mg kwasu alfa-linolenowego). Lekarze rekomendowali swoim pacjentkom przyjmowanie suplementów przez 90 dni i zrobienie 10 dni przerwy [7].
Jeśli chodzi o stosowanie NAC w kobiecych dolegliwościach, zazwyczaj zaleca się dawki 600-1200 mg/dobę. Jednak znów wspomnę, że warto to skonsultować.
Wiesz już na co jest N-acetylocysteina i jak może wyglądać jej dawkowanie. W takim razie czas odpowiedzieć na ostatnie pytanie – jaką N-acetylocysteinę bez recepty wybrać?
Suplementacja NAC jest dobrze tolerowana, a wysokie dawki (nawet do 8 g/dzień) zazwyczaj nie powodują reakcji niepożądanych. U niewielkiej części osób po doustnym podaniu NAC występują nudności i wymioty. Biorąc pod uwagę to oraz cenne właściwości N-acetylocysteiny, wydaje się, że suplementacja NAC może być korzystna przy PCOS, endometriozie i nawracających poronieniach.
Bibliografia:
Jaka dieta w endometriozie będzie odpowiednia? Coraz częściej wskazuje się na dietę LOW FODMAP, która zakłada ograniczenie spożycia produktów bogatych w określone węglowodany. W 2025
Kolację oddaj wrogowi – tak mówi jedno z przysłów, ale ja się z nim nie zgadzam! Dobrze skomponowana dieta na płodność powinna zawierać kolację. Jest
